Feestelijke gerechten met een alcoholisch accent: meer dan 50 must-have recepten voor je culinaire bagage!

Ik ben geen fervent liefhebber van het drinken van alcohol. 

Desondanks barst het oude drankkastje in mijn eetkeuken bijna uit zijn voegen door mijn alcoholvoorraad: tientallen flessen met rode en witte wijn, bubbels, bier, sherry, port, whisky, cognac, madera, marsala, allerlei likeuren...

Ik serveer al die drankjes echter liever op een bord dan in een glas.

Vooral als ik mijn gerechten een luxe uitstraling wil geven, grijp ik graag naar de fles!

Soep met sherry of madera, stoofvlees met bier of rode wijn, een roomsaus met witte wijn, een gourmetsausje met een scheutje cognac, een groentegerecht met port, gebak of een dessert op smaak gemaakt met een smaakvolle likeur. 

Tijdens een feestelijk etentje sieren veel van deze gerechten mijn dis! 

En jullie vinden ze met z'n allen ook erg lekker als ik mijn blogstatistieken mag geloven. Zeker zo rond de feestdagen aan het einde van het jaar blijven jullie maar klikken op deze recepten! 

Vandaar dat ik het tijd vond worden om de populairste en feestelijkste alcoholhoudende gerechten maar eens op een rijtje te zetten. 

Hieronder volgt weer zo'n fameus Culinaire-Bagage-lijstje: met alleen maar must-have recepten. 

Mijn tip: zoek een paar recepten uit die aansluiten bij jouw smaak en die van je gezin, familie of vrienden. 

En zet ze tijdens de komende kerstdagen of met oud en nieuw op tafel! Proost! 

Recepten met een alcoholisch accent → Hapjes

Saladecups gevuld met een tipsy garnalensalade: met cognac 

Toastjes met een dronken tonijnsalade met heel veel knapperig verse groenten: met cognac

Zelfgemaakte kipbitterballen: met madera

Spaanse varkenshaastapas met gerookt paprikapoeder, pimentón: met sherry

Spaanse gehaktballetjes met pittige pimentón-flakes: met sherry

Kleine saltimboccaspiesjes, Italiaanse spring-in-de-mondjes van varkenshaas, parmaham en salie: met witte wijn

Recepten met een alcoholisch accent → Voorgerechten

Zelfgemaakte Franse paté de campagne: met rode wijn en cognac

Een feestelijke Franse terrine van kalfsvlees, kip en ham op een bedje van gemengde sla met zelfgemaakte aspic: met madera en cognac

Tomaatjes gevuld met een boozy garnalensalade: met cognac of vieux

Garnalencocktail 2.0: hartige Brusselse wafels belegd met een salade van Hollandse garnalen, bladsla en een pittig Argentijns sausje: met cognac

Franse salade met zachte gerookte zalm, krokante maïs, tomaten en een feestelijke dressing: met sherry

Spaanse bouillon met pittige chorizo, tomaat en verse tuinkruiden: met sherry

Lichte en kruidige bouillon met omeletruitjes en Hollandse garnaaltjes: met sherry

Romige en tegelijkertijd pittige kippensoep met erwtjes, maïs, worteltjes: met madera

Oosterse kippensoep met omeletrolletjes, minimaïskolfjes, sugarsnaps en grote garnalen: met sherry

Romige Limburgse mosterdsoep met krokante spekjes: met sherry

Krachtige bouillon gevuld met verse tuinkruiden en zelfgebakken minisoesjes: met sherry en madera

Recepten met een alcoholisch accent → Hoofdgerechten

Gebraden eendenborst met een port-frambozensaus: met rode port

Een wildstoofpotje van hertensukade: met oud bruin bier

Botermals Italiaans stoofvlees in een fruitige en kruidige tomatensaus: met rode wijn

Limburgse knien in 't zoer, konijn in een kruidige zoetzure saus met ontbijtkoek: met rode wijn

Pasta met malse kip in een Italiaanse tomatensaus met lekker veel geurige kruiden, paprika en olijven: met witte wijn

Luxe Limburgs zoervleis, een stoofpotje van Black Angus sukadelappen en ontbijtkoek: met rode wijn

Een kruidig en rustiek runderstoofpotje: met oud bruin bier

Romig Frans runderstoofvlees met veel verse tuinkruiden: met rode wijn en cognac of vieux

Feestelijke gehaktballetjes in een saus met Maestrichter fruitstroop: met oud bruin bier

Kalfshamburgers met een heerlijke Italiaanse jus: met marsala

Malse varkenshaasmedaillons in een roomsaus met pittig paprikapoeder: met cognac

Italiaanse varkenshaasspiesjes met parmaham en salie in een romige saus: met witte wijn

Tartaarballetjes en aardappelkroketjes in een romig sausje met kappertjes: met madera en sherry

Verrassend: vitello-tonnato-burgers, kalfshamburgers op Italiaans ciabattabrood met een frisse tonijnmayonaise, geserveerd met artisjokkenharten en kapperappeltjes: met witte wijn

Feestelijke moten van warmgerookte zalm met een romig mosterdsausje: met witte wijn

Recepten met een alcoholisch accent → Bijgerechten

Echt de allerlekkerste stoofpeertjes, met een luxe vanillestokje en Ceylonkaneel: met rode port

Zelfgemaakte appelcompote van 4 soorten appels, echte vanille, kaneel en kardemom: met bruine rum

Winterse rode kool met goudrenetten: met rode port

Een culinaire rodekoolsalade met walnoten, gebakken appeltjes en een bijzondere dressing: met rode port

Dé wijnsaus - met zachte, zoete uien - voor al je vleesgerechten of een krokant ovenkippetje: met rode wijn

Argentijnse salsa golf, een pittige cocktailsaus, ideaal voor bij het gourmetten, voor bij je verse frietjes, voor bij je garnalencocktail of voor op je clubsandwich: met cognac

Mijn fameuze bacon onion jam met maple syrup die bijna alle hartige feestgerechten nog feestelijker maakt (bij het recept vind je tientallen serveertips!): met whisky

Recepten met een alcoholisch accent → Desserts

Dronken aardbeien-appelsalade, een makkelijke en tegelijkertijd zeer feestelijke fruitsalade: met bosaardbeitjeslikeur

Decadent dessert van gemarineerde bolletjes watermeloen met room en geroosterd amandelschaafsel: met witte port

Kleine pannenkoekjes met appel en gemarineerde rozijnen: met rum

Mijn mini-appeltaartjes, ideaal voor bij een grand dessert of als friandises bij de koffie: met bruine rum

Flensjespakketjes gevuld met gekaramelliseerde appeltjes: met rum of calvados

Verrassend zelfgemaakt romig maandzaadijs met geflambeerde kersen: met Kirsch

Zelfgemaakte ananassorbet: met bruine rum

Sinaasappels gevuld met makkelijk zelf te maken Grand-Marnierroomijs met gekonfijte kersjes: met sinaasappellikeur

Recepten met een alcoholisch accent → Ontbijt, Lunch, Brunch & High Tea

Kerstpasteitjes gevuld met romige kippenragout: met madera

Kerstpasteitjes met malse varkenshaasreepjes in een romige saus met erwtjes, maïs en paprika: met marsala

Spaanse kalkoenpasteitjes met pittige chorizo en olijven: met witte wijn

De lekkerste clubsandwiches met gegrilde kip, bacon en twee makkelijke en snelle sausjes, mierikswortelsaus en cocktailsaus: met cognac

Argentijnse schnitzelsandwiches met pikante salsa golf, een soort cocktailsaus: met cognac

Dunne, elegante krabsandwiches voor bij je ontbijt, je (kerst)brunch of je high tea: met sherry

Dunne, versgebakken flensjes gevuld met kalkoenreepjes in een romige saus voor een vorstelijke kerstlunch: met witte wijn

Zelfgebakken financiers met hazelnoten, geschaafde amandelen, citroen en abrikozenjam: met bruine rum

Dunne, zoete sandwiches van korstloos brood met honing-rumboter en geroosterde hazelnoten: met bruine rum 

Italiaans kerstbrood, panettone, geserveerd met zelfgemaakte, luchtige en zoete Grand-Marnier-boter: met sinaasappellikeur

Verrukkelijke krentenbroodsandwiches zonder korstjes, besmeerd met dezelfde Grand-Marnier-boter: met sinaasappellikeur

Limburgs Driekoningenbrood (voor 6 januari) met gemarineerde rozijnen en nogmaals die Grand-Marnier-boter (zo lekker vinden wij die hier thuis!): met sinaasappellikeur

Versgebakken oliebollen met gemarineerde rozijnen en gekonfijte kersjes: met Grand Marnier

Warme chocoladebroodjes met een vulling van zachte, gesmolten melkchocolade, krokant geroosterde noten en sappige rozijnen: met bruine rum

Zoete, driehoekige sandwiches van chocoladecake met een vulling van slagroom en heerlijk op smaak gemaakte abrikozenjam: met bruine rum

Hij is niet voor de kerst, maar meer voor de zomer, mijn chocoladetaart met slagroom en verse kersen, maar ik wil je de link hier niet onthouden: met kirsch

Ik wens je alvast smakelijke feestdagen! 

Bij een feest horen feestelijke gerechten, toch? Dus bij de kerst ook! Ik ken wel mensen die graag boerenkoolstamppot eten tijdens het kerstdiner, maar ik kan veilig stellen dat die groep behoort tot een heel kleine minderheid. 😉

Een ideale manier om gerechten een feestelijke touch te geven, is door er wat alcohol aan toe te voegen. Een scheutje wijn, bier of gedistilleerd door een soep, een saus, stoofvlees, een dessert of gebak tilt dat gerecht gegarandeerd naar een hoger niveau. Althans, dat vinden wij hier in huis. 

Vandaag geef ik je - alvast - een recept voor een typisch kerstgerecht: pasteitjes. Krokante bladerdeegbakjes, die ik deze keer vul met malse varkenshaasreepjes en kleurrijke groenten; in een romige saus.

Een saus mét alcohol dus! 

Meer specifiek: er gaat marsala doorheen! 

Die marsala heeft niet alleen als doel de feestvreugde te verhogen; hij is absoluut onmisbaar om de roomsaus zijn karakteristieke smaak te geven.

Voor een lunch- of brunchgerecht voor 8 personen heb je maar liefst 3 deciliter marsala nodig. Bijna een halve fles dus. Ach, waarom zouden we niet royaal zijn tijdens de feestdagen?!

Heb je nooit eerder met marsala gekookt? Marsala is een - met extra alcohol - versterkte wijn; net zoals sherry en port dat zijn. Hij heeft een alcoholpercentage van 17%. Marsala wordt vaak gebruikt voor het maken van desserts als tiramisu en zabaglione. Waarschijnlijk herken je de lichtzoete smaak van de wijn van deze gerechten. 

Marsala komt uit Italië. Uit Sicilië om precies te zijn. De drank is vernoemd naar de stad Marsala, die zich bevindt op het meest westelijke puntje van het eiland. 
  

Ik begrijp het goed als je vindt dat het eigenlijk nog een beetje vroeg in het jaar is om nu al bezig te zijn met het plannen van je kerstmenu. Maar echte kerstliefhebbers zullen blij zijn met mijn nieuwe recept. 

En voor alle anderen: wat let je om deze pasteitjes nu al een keertje voor te proeven?! 

Dan weet je in elk geval zeker dat ze over twee maanden niet mogen ontbreken bij je kerstbrunch!

Pasteitjes gevuld met malse varkenshaasreepjes en kleurrijke groenten in een romige marsalasaus 

Ingrediënten voor 8 stuks:

• 6 ons varkenshaas
• 3 eetlepels olijfolie
• 2 eetlepels vloeibaar bak-en-braadproduct
• zout en versgemalen zwarte peper
• 5 snackpaprikaatjes in verschillende kleuren
• 4 sjalotjes
• 150 gram erwtjes (vers of diepvries; liever niet uit blik of pot)
• water voor het koken van de erwtjes
• 150 gram gare maïskorrels (uit blik of pot is prima)
• 3 dl water
• 3 dl marsala
• 2,5 dl slagroom (ongeklopt en ongezoet)
• 1 vleesbouillonblokje
• 6 eetlepels bloem
• 1 à 2 theelepels worcestersaus
• 3 theelepels poedersuiker
• eventueel nog wat kruidenbouillonpoeder of zout
• 8 pasteibakjes (kant-en-klaar)
• een bosje platte peterselie

Bereiding:

1. Snijd de varkenshaas in dunne reepjes of kleine blokjes. Verhit de olijfolie en het bak-en-braadproduct in een hete hapjespan met anti-aanbaklaag. Bak hierin het vlees onder af en toe omscheppen stevig aan zodat het mooi bruin wordt. Omdat je varkenshaasreepjes klein zijn, zijn ze dan ook al meteen gaar. Bestrooi het vlees met wat zout en versgemalen zwarte peper naar smaak. Schep het vlees met een schuimspaan uit de pan, zodat de vetten in de pan achterblijven.
2. Snijd de snackpaprikaatjes in kleine stukjes. Bak deze 2 minuten in de pan. Schep ze daarna uit de pan.
3. Snipper de sjalotjes. Fruit de uitjes zachtjes totdat ze glazig zien. Dat duurt een minuut of vijf. 
4. Kook in een andere pan de erwtjes beetgaar in een beetje water met zout. Giet de erwtjes af en voeg ze toe aan de paprikastukjes.
5. Verwarm in de lege erwtjespan een mengsel van 3 dl water, 3 dl marsala, 2,5 dl room en het bouillonblokje. Het geheel moet warm worden, maar het hoeft niet te koken.
6. Inmiddels zijn de sjalotjes mooi gefruit. Voeg de varkenshaasreepjes eraan toe. Strooi de bloem over het gerecht en roer goed.
7. Schenk vervolgens het marsalamengsel bij het vlees. Verwarm het geheel en roer nog eens goed. De saus gaat dan mooi binden. Voeg eventueel wat extra water toe als je de saus nog wat te dik vindt. 
8. Roer de erwtjes, de maïs en de gebakken paprikastukjes door de roomsaus.
9. Maak je gerecht stevig op smaak met de worcestersaus, de poedersuiker en flink wat zwarte peper. Proef goed en voeg eventueel nog wat kruidenbouillonpoeder of zout toe. 
10. Verwarm de pasteibakjes volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking.
11. Hak ondertussen de peterselie. Roer vlak voor het serveren het overgrote deel van de gehakte peterselie door je varkenshaasgerecht.
12. Zet op elk bord een pasteibakje. Vul de pasteitjes met de varkenshaas in roomsaus en schep er nog een gulle hoeveelheid vulling naast. Garneer je gerechten met de resterende peterselie. 

Tips:

1. Ben je fan van dit recept en wil je er graag mee variëren? Vervang de varkenshaas dan eens door reepjes kipfilet, kalkoenfilet of kalfsvlees. 
2. Veel lezers van dit recept zullen druk bezig zijn met het plannen van hun gerechten voor de kerst en dan met name van hun kerstbrunch. Voor al deze planners heb ik een extra tip: op mijn blog staan nog heel veel andere recepten voor een feestelijke brunch! Ik verzamelde al deze recepten vorig jaar in twee uitgebreide blogs (meer dan 30 recepten, met onder andere nog meer ideeën voor pasteitjes). Klik op het rode linkje en ga er snel heen! 

Eet jij ook zo graag pasteitjes tijdens de kerstdagen? 

Wij zijn groot fan van onze kerstpasteitjes met romige kippenragout op smaak gemaakt met madera! Die staan bijna elk jaar op het menu voor een lunch op of rond de kerst! 

Maar dit jaar gaan we het anders aanpakken! We gaan onze traditionele pasteitjes vullen met een andere vulling. Daarvoor gaan we op de Spaanse toer! 

Met een ragout op smaak gemaakt met een flinke scheut witte wijn, lekker veel pittige pimentón (Spaans gerookt paprikapoeder), oregano en room. De kip vervangen we door feestelijke kalkoenfilet en we voegen ook nog wat blokjes Spaanse chorizo en plakjes olijf toe.  

Zoals je op de foto hieronder kunt zien, hebben we stiekem alvast voorgeproefd. Het was fantastisch! 

Ga snel naar het recept en verras je familie en vrienden dit jaar met kerstpasteitjes met een Spaanse twist!

Ik wens je verrukkelijke feestdagen!

Kalkoenpasteitjes met chorizo en olijven: klassieke kerstpasteitjes met een Spaanse twist!

Ingrediënten voor 8 pasteitjes:

• 125 gram Spaanse chorizo aan één stuk
• 2 eetlepels olijfolie
• 500 gram kalkoenfilet 
• 2 eetlepels plantaardig bak-en-braadproduct
• zout en versgemalen zwarte peper
• 2 flinke uien
• 1 teentje knoflook uit de pers
• 2 theelepels mild paprikapoeder
• 1/2 theelepel chilipoeder
• 1/2 theelepel pimentón (Spaans gerookt paprikapoeder)
• 1 theelepel gedroogde oregano
• 1/2 liter water
• 200 gram (diepvries)erwtjes
• 1/2 kippenbouillonblokje
• 2,5 dl droge witte wijn
• 2,5 dl slagroom, ongeklopt en ongezoet
• 6 eetlepels bloem
• 75 gram olijven (ik gebruik hiervoor meestal groene olijven gevuld met piment)
• ±3 theelepels poedersuiker
• een flinke bos platte peterselie
• 8 pasteibakjes

Bereiding:

1. Snijd de chorizo in heel kleine blokjes. Verhit 1 eetlepel olijfolie in een flinke stoofpan of hapjespan en bak hierin de chorizoblokjes kort aan. Schep de blokjes uit de pan en verwijder ook bijna al het uitgebakken vet; laat nog 1 eetlepel vet in de pan achter.
2. Snijd de kalkoenfilet in kleine blokjes (zie foto). Voeg aan het chorizovet in de pan nog 1 eetlepel olijfolie en 2 eetlepels plantaardig bak-en-braadproduct toe. Bak hierin de kalkoenblokjes lekker krokant en goudbruin. Schep ze af en toe om. Omdat je kalkoenstukjes zo klein zijn, zijn ze na het aanbraden ook meteen gaar. Bestrooi je kalkoen met een klein beetje zout en wat versgemalen zwarte peper. Schep de kalkoenblokjes met een schuimspaan uit de pan en laat daarbij het vet achter.
3. Snipper de uien. Fruit de uien zachtjes in het vet in de pan totdat ze glazig zien. Dat duurt een kleine 10 minuten. 
4. Roer de kruiden en de specerijen vanaf de knoflook tot en met de oregano door de gefruite uien en bak ze op laag vuur een minuut mee. 
5. Breng ondertussen in een andere pan 1/2 liter water aan de kook. Voeg een mespuntje zout en de erwtjes toe. Kook de erwtjes in 2 minuten beetgaar. Schep de erwtjes uit het kookvocht; houd ze apart.
6. Voeg het halve bouillonblokje, de wijn en de room toe aan het resterende kookwater. Verwarm het geheel nog even.
7. Voeg de twee soorten vlees toe aan de gefruite uien. Roer de bloem door het vleesmengsel.
8. Voeg vervolgens het warme vocht toe aan het vlees. Verwarm het geheel en roer goed. De saus gaat dan mooi binden. Voeg eventueel nog wat extra water toe als je de saus nog wat te dik vindt. 
9. Halveer de olijven.
10. Voeg de olijven en de gare erwtjes toe aan je ragout. Maak hem op smaak met de poedersuiker. Proef en voeg eventueel nog wat suiker, zout of specerijen toe aan je kalkoenragout. 
11. Verwarm de pasteitjes in de oven volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking.
12. Hak de peterselie fijn. Roer de peterselie vlak voor het serveren door de ragout. Houd een klein beetje achter voor de garnering.
13. Zet op elk bord 1 (lunch) of 2 (avondmaaltijd) pasteitjes. Vul de pasteitjes met de ragout. Schep er ook een genereuze portie naast. Garneer de gerechten met de resterende peterselie. Zet een eventueel restje kalkoenragout in een schaal op tafel, zodat iedereen naar wens nog meer kan nemen.

Tips:

1. De dag voor je (kerst)lunch kun je je Spaanse ragout al maken. Laat hem afkoelen en bewaar hem afgedekt in de koelkast. Warm hem op in een pan onder toevoeging van een klein beetje water. Even roeren en klaar! Ondertussen kunnen de pasteibakjes de oven in. 
2. Wil je nog een paar ideeën voor feestelijke kerstlunches? Dat kan! Klik op onderstaande rode linkjes:

• kerstpasteitjes gevuld met romige kippenragout met madera
• flensjes met kalkoenreepjes in een romige wittewijnsaus
• kerstboompizzaatjes met kruidig gehakt
• hartige kerstkrans gevuld met Limburgs gehakt
• toast met zelfgemaakte Franse paté de campagne en uienmarmelade
• toast met zelfgemaakte rillettes de canard, een soort paté van gekonfijte eendenbouten
• Franse terrine van kalfsvlees, kip en ham met een salade en versgebakken roomboter-dinerbroodjes
  
  

Rijst met reepjes malse kipfilet in een romige wijnsaus

Bij kip in wijnsaus denk je waarschijnlijk automatisch aan coq au vin. Maar dat is toch niet het recept dat ik je in dit blog ga geven; misschien komt dat later nog weleens. 😉

Coq au vin maak je door kip te stoven in rode wijn. Vandaag gaan we echter aan de slag met witte wijn:

• eerst snijd je je kipfilet in dunne reepjes of kleine blokjes; wat je zelf het lekkerste vindt
• dan braad je die kip even stevig aan zodat hij een krokant korstje krijgt
• je fruit ook wat uien totdat ze lekker zoet en mild van smaak zijn
• door je kip en uien roer je een paar eetlepels bloem; die zorgen voor de binding van je saus
• daarna mag er een mengsel van droge witte wijn, ongeklopte room en water doorheen
• goed roeren zodat de saus mooi glad en dik wordt
• nog wat smaakmakers en verse kruiden erbij en...
• klaar! 

Ondertussen kook je wat rijst - wij doen dat bij voorkeur in de rijstkoker want daar wordt onze rijst zo mooi fluffy van - en dan kun je aan tafel! Snel en simpel, maar echt ontzettend lekker, dit maaltje! 

Zó maak je snel en makkelijk rijst met kipfilet in een romige wittewijnsaus

Ingrediënten voor een hoofdgerecht voor 4 à 5 personen:

• 100 gram witte langkorrelrijst per persoon
• ±750 gram kipfilet (dunne plakjes zijn het makkelijkst in reepjes te snijden)
• zout en versgemalen zwarte peper
• 4 eetlepels vloeibaar bak- en braadproduct
• 2 grote uien
• 3 eetlepels bloem
• 2,5 dl droge witte wijn
• ¼ l slagroom, ongeklopt 
• 3 à 4 dl water
• een beetje bouillonpoeder of verkruimelde kippenbouillonblokjes naar smaak
• ±2 theelepels poedersuiker
• ±8 eetlepels fijngehakte platte peterselie

Bereiding:

1. Kook de rijst onder toevoeging van een beetje zout gaar volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking. De mooiste fluffy rijst krijg je als je een rijstkoker gebruikt.
2. Snijd de kipfilets in dunne reepjes of kleine blokjes; wat je zelf het lekkerste vindt. 
3. Verhit 2 eetlepels vloeibaar bak- en braadproduct in een hete koekenpan met anti-aanbaklaag. Bak hierin het vlees onder af en toe omscheppen stevig aan zodat het mooi bruin wordt. Omdat je kipstukjes klein zijn zijn ze dan ook al meteen gaar. Bestrooi de kip met wat zout en versgemalen zwarte peper. Proef even of het genoeg is. Schep de kip uit de pan.
4. Snipper de uien. Verhit nog 2 extra eetlepels bak- en braadproduct in je pan. 
5. Fruit de uiensnippers zachtjes totdat ze glazig zien. Dat duurt een minuut of 7 à 8.
6. Verwarm ondertussen in een andere pan een mengsel van de wijn, de room en het water totdat het lekker warm is maar niet kookt.
7. Voeg het vlees toe aan de uien. Strooi de bloem over het gerecht en roer goed.
8. Voeg vervolgens het wijnmengsel toe aan de kip. Verwarm het geheel en roer nog eens goed. De saus gaat dan mooi binden. Voeg eventueel wat extra water toe als je de saus nog wat te dik vindt. 
9. Breng de wittewijnsaus op smaak met het bouillonpoeder, de poedersuiker en wat zwarte peper. Roer vlak voor het serveren 6 eetlepels van de gehakte peterselie door je kipgerecht.
10. Schep op elk bord een portie rijst. Maak in het midden een klein kuiltje. Schep daarin een flinke lepel kipfilet in wijnsaus. Garneer met de resterende peterselie. Zet eventuele restjes rijst en kip in schalen op tafel.

Tips:

1. Je kunt je kipschotel tot en met stap 9 ruim van tevoren voorbereiden. Kook je rijst pas vlak voordat je aan tafel gaat. Warm dan ook je kip op. Dat kan gewoon in de pan op het fornuis, eventueel onder toevoeging van een beetje extra water.
2. Ben je nog op zoek naar een groentegerecht om je maaltijd compleet te maken? Onze voorkeur gaat meestal uit naar snijbonenruitjes met krokante spekjes en gefruite ui. Maar erwtjes, sperzieboontjes, haricots verts of geroerbakte bimi (de laatste op smaak gemaakt met een snufje peper, zout en tijm) zijn ook erg lekker bij je kip in roomsaus.    

Een malse ribeye van de grill, een mooie dikke tartaarsteak, een rulle gehaktbal, een sappige braadworst, een krokant kippetje uit de oven: heerlijk! 

Maar voor mij zijn deze vleesgerechten pas echt af met een flinke portie smaakvolle saus erbij! 

Een klassieke rodewijn-uiensaus is dan altijd een goede keus! 

Veel heb ik er niet voor nodig: zachte - in roomboter - gefruite uien natuurlijk en rode wijn, maar ook een kopje krachtige rundvleesbouillon, een klein scheutje balsamicoazijn, wat verse tuinkruiden, lekker veel versgemalen zwarte peper en... een lepel bruine suiker. 

Suiker? Dat ingrediënt verwacht je niet in een hartige rodewijnsaus; dat begrijp ik. Maar sinds ik ooit één keer een lepel suiker toevoegde aan een saus met rode wijn, ben ik om. De suiker maakt de smaak zo veel intenser, dieper. Sindsdien komt er bij ons geen rodewijnsaus meer op tafel zonder dat schepje suiker! Probeer het zelf maar eens! 

Extra tip: proef ook eens de verrukkelijke romige saus van mijn runderstoofpotje met rode wijn. Ook daar gaat een klein beetje suiker in!  

Rodewijn-uiensaus voor al je vleesgerechten

Ingrediënten voor een bijgerecht voor 4 personen:

• 4 flinke uien
• 3 eetlepels roomboter
• 1/2 theelepel gedroogde tijm
• 2 eetlepels bloem
• 2,5 dl droge rode wijn (bijvoorbeeld de wijn die je ook bij het eten serveert)
• ±2,5 dl krachtige rundvleesbouillon (zelfgemaakt of van een bouillonblokje)
• ±1 eetlepel bruine suiker (de hoeveelheid is afhankelijk van de smaak van de wijn)
• ±1 theelepel balsamicoazijn
• een ruime hoeveelheid versgemalen zwarte peper
• enkele eetlepels van het braadvet van je vlees
• eventueel nog wat extra zout, bouillonpoeder of een (deel van een) verkruimeld bouillonblokje
• enkele eetlepels in ringetjes geknipte bieslooksprietjes voor de garnering

Bereiding:

1. Maak de uien schoon en snijd ze in kwart-ringen.
2. Verhit de boter in een pan en fruit hierin op laag vuur de uienringen. De uien moeten lekker zacht worden en een beetje bruin kleuren. Het fruiten van de uien duurt ongeveer een halfuur. Schep de uien elke 5 minuten even om.
3. Voeg de tijm toe aan de uien als ze bijna klaar zijn.
4. Roer de bloem door de gefruite uien. Laat de bloem al omscheppend 2 minuten een beetje garen.
5. Voeg de wijn en de bouillon toe aan de uien. Verwarm het geheel op hoog vuur. Roer de saus goed zodat hij gelijkmatig gaat binden. Voeg eventueel nog wat extra bouillon of water toe als je de saus te dik vindt worden.
6. Maak je rodewijn-uiensaus op smaak met de bruine suiker, de balsamicoazijn, de peper, het braadvet en eventueel nog wat zout/bouillonpoeder/bouillonblokje.   
7. Garneer je rodewijnsaus met de bieslook.    

Tips:

1. Tot en met stap 6 kun je je rodewijn-uiensaus al voor de maaltijd maken. Warm de saus op op middelhoog vuur. Voeg hierbij eventueel een beetje water toe. Garneer de saus pas vlak voor het serveren met de bieslook.
2. Wil je nog meer recepten voor heerlijke sauzen voor bij vlees, bijvoorbeeld een Italiaanse tomatensaus, een marsalasaus of een romige maderasaus met kappertjes? Je weet wat je moet doen: klik op de rode linkjes! 

Aspic: smaakvolle hartige gelei voor je salades, patés en koude vleesschotels

Vandaag ga ik, heel trendy, een retro recept bij je introduceren: een recept voor aspic!

Aspic? Als je jonger bent dan veertig heb je hier waarschijnlijk nog nooit van gehoord! Maar, bij de oudere generatie gaat er misschien wel ergens een belletje rinkelen. Wellicht heb je een associatie met chique, luxe diners. Met schalen vol met koud vlees en prachtig gekleurde en gesneden groenten. Gepresenteerd op een wel heel bijzondere manier: kunstig ingekapseld in een soort koude, doorzichtige 'taarten' van gelei.

Dat is dus aspic. Niet die 'taarten', maar de gelei: aspic is eigenlijk gewoon jelly. Alleen, hij is niet zoet, maar hartig!

Aspic in zijn ongesneden vorm is niet echt fotogeniek, maar vooruit: ik heb hem toch maar op de foto gezet. Zodat je je er een beeld van kunt vormen. Later volgen nog een paar foto's van aspic als garnering. Dit is een goudgele soort - sommige aspics zijn lichter - van een krachtige runderbouillon gekleurd (én op smaak gemaakt!) met madera en cognac.

Aspic in een paté en croûte

Je kunt aspic nog ergens anders van kennen. Heb je weleens in een Frans restaurant een plak paté en croûte gegeten, paté ingepakt in krokant deeg? Daar zit tussen de paté en het deeg altijd een sappig en kruidig gelatineus laagje: dat is aspic!

Tijdens het bakken van zo'n paté ontstaat er een uitsparing tussen de vulling en het deeg. De slager of kok vult die ruimte op door door kleine schoorsteentjes in het deeg (die heeft hij tijdens het vormen van de paté in de bovenkant van het deeg gemaakt om stoom te laten ontsnappen) vloeibare, nog niet gestolde aspic naar binnen te gieten. Na afkoeling stijft de vloeistof op. Heel ingenieus! En lékker!

Urenlang bouillon trekken voor aspic

Aspic werd vroeger gemaakt door gedurende uren en uren een bouillon te trekken van botten en huid (zwoerd) van dieren. Vooral kalfsbotten werden veel gebruikt. Het vet werd van de bouillon geschept en hij werd helder gemaakt, bijvoorbeeld door hem te zeven.

Bouillon van beenderen wordt na afkoeling stevig, drilpuddingachtig, gelatine-achtig. Dat komt door de eiwitten, het collageen, die zich in dierlijk bindweefsel bevinden.

Gelatine om aspic van te maken

Nog steeds gebruikt de industrie dierlijke botten, kraakbeen en huiden voor het maken van gelatine. Goed om te weten als je vegetariër bent!

Tegenwoordig zijn het alleen nog maar de heel exclusieve restaurants die hun eigen aspic trekken. Ieder ander, inclusief wij thuiskoks, gebruikt gelatineblaadjes of gelatinepoeder om aspic te maken.

Wat je wel nog nodig hebt is een heldere vloeistof, die de aspic zijn smaak gaat geven. En daar komt toch weer die zelfgetrokken bouillon om de hoek kijken, maar dan gewoon van vlees, gevogelte of vis. Een heldere groentebouillon is ook een optie. 

Belangrijk: je vloeistof moet echt bol staan van de smaak, dus zeker niet te flauw zijn! Aspic is een koud gerecht en koude gerechten hebben sowieso al minder smaak dan warme! 

Aan die vloeistof voeg je je geweekte gelatine toe. Je lost hem al roerend op in de hete bouillon. Dan schenk je je bouillon in je vormen. Die mogen een nachtje de koelkast in en... de dag erna heb je mooie, stevige aspic.

Aspic is dus vloeibaar als hij warm is en hij wordt vast als hij afkoelt. Die eigenschap ken je ook wel van de gelatine die je voor je taarten en puddingen gebruikt. Dat maakt aspic heel handig in het gebruik.

Al moet je deze eigenschap natuurlijk wel onderkennen...

Mijn aspic-blunder

Als beginnend thuiskok maakte ik zo eens een enorme blunder. Een vriendin van  mij kwam op het idee om voor een prestigieus diner bij haar thuis timbaaltjes te maken van tomatenaspic. Het moest een klein voorgerechtje worden.

De dag voor haar diner maakten we een verrukkelijke tomatenbouillon met veel tuinkruiden. Daar losten we onze gelatine in op. En we goten onze creatie in prachtige kleine vormpjes.

Een dag later, vlak voor het opdienen, storten we er eentje op een bord. Even proeven. Oei, koud viel de smaak een beetje tegen; te weinig zout...

Waarom zouden we ze niet warm serveren? Warme tomatentimbaaltjes uit de oven dus? Ja, jij weet het antwoord nu wel, maar wij toen niet. Wíj serveerden die avond met een uitgestreken gezicht kleine kopjes warme tomatenbouillon. En oogsten veel complimenten. Jaja... 😉

Aspic in de keuken van nu

Aspictaarten zijn helemaal uit de mode. En er zullen niet veel thuiskoks zijn die zich willen wagen aan een paté en croûte. Alhoewel, misschien wel een idee voor een volgende post? Hoe dan ook, je vraagt je inmiddels natuurlijk af hoe ik mijn aspic maak en wat ik er dan wel mee doe. Ik schrijf dit blog toch niet voor niets!

Ik maak mijn aspic - na mijn tomatenfiasco - eigenlijk altijd van een zeer krachtige, kruidige rundvleesbouillon, op smaak gemaakt met een paar eetlepels drank. Denk aan cognac (of vieux, iets goedkoper) en madera. Sherry, port of wijn behoren ook tot de mogelijkheden.

Opstijven mag mijn aspic gewoon in een diepvriesdoos in de koelkast. In elk geval in een rechthoekige vorm. Want daarna snijd ik er piepkleine blokjes (of driehoekjes, die glinsteren ook mooi) van die ik gebruik voor de garnering van allerlei koude vleesschotels, vleespasteien en patés. En voor groene salades met vlees of gevogelte.

Aspic is het makkelijkste te snijden met een vochtig, vlijmscherp glad mes. Ik vind een vleesmes ideaal. Probeer tijdens het snijden de aspic zo weinig mogelijk aan te raken met je vingers; daardoor kan hij zijn glinstering verliezen.

De aspic voegt niet alleen een extra structuur toe aan mijn gerechten. Hij zorgt ook voor een verdieping van de smaak: de zachte blokjes smelten licht op je tong en dan proef je weer die fantastische bouillon. Een voortreffelijke combinatie met vlees! Bonus: de glinsterende goudkleurige pareltjes aspic zijn heel decoratief!

Vleessalades met aspicpareltjes

Stel je ook dit even voor: een gemengde groene salade aangemaakt met een Franse vinaigrette met daarop plakjes luxe vleeswaar als lamsham, ovengebraden achterham, kruidig gehaktbrood, licht gerookte entrecote, kort aangebraden en in flinterdunne plakjes gesneden ossenhaas of allerlei soorten paté. Als je daar wat aspicpareltjes overheen strooit, wordt de salade nog sappiger en nog smaakvoller! Verrukkelijk!

In een restaurant at ik laatst een andere lekkere, moderne toepassing van aspic: een steak tartaar (als klein voorgerecht) was geserveerd bovenop een uitgestoken dun rondje van aspic met een balsamicosmaak. Wow!

Franse terrine van kalfsvlees, kip en ham met... aspic

Het allerlekkerst smaakt mijn aspic bij een salade met mijn zelfgemaakte Franse terrine van kalfsvlees, kip en ham. Hieronder zal ik je er vast een foto van laten zien. Het recept volgt in mijn volgende blog. Als je dit gerecht tijdens de komende kerstdagen op tafel zet...

Hoe maak je zelf aspic?

Ingrediënten voor ±1 liter aspic:

• 1 pond zeer magere runderpoulet of zeer magere runderlappen
• 1,5 liter water
• 3 worteltjes
• 1 prei
• 1 ui
• een bosje bladselderij
• 1 blaadje laurier
• een paar stukjes foelie
• ½ theelepel kerriepoeder
• 10 zwarte peperkorrels
• een mespuntje nootmuskaat
• 1,5 theelepel gedroogde tijm
• runderbouillonblokjes of bouillonpoeder naar smaak
• worcestersaus naar smaak
• 2 eetlepels cognac (of eventueel vieux)
• 4 eetlepels madera
• 20 gram bladgelatine

Bereiding:

1. Snijd de worteltjes in plakjes. Snijd de prei in ringen en was deze goed. Snipper de ui grof. Hak de selderij grof.
2. Doe alle ingrediënten tot en met de tijm in een soeppan en breng het geheel net tegen de kook aan. Laat de bouillon enige uren trekken totdat het vlees helemaal gaar en zacht is.
3. Schep de groenten en het vlees uit de bouillon (bewaar het vlees voor bijvoorbeeld jachtschotel of kroketten).
4. Maak de bouillon stevig op smaak met wat bouillonpoeder of bouillonblokjes en een scheutje worcestersaus. Voeg eventueel nog wat water toe, wanneer er te veel is verdampt. Zorg ervoor dat je bouillon zout genoeg is. Flauwe aspic smaakt helemaal niet lekker. Houd er rekening mee dat je aspic koud wordt gegeten en dat hij daardoor al minder zout smaakt dan de warme bouillon (koud voedsel heeft een minder uitgesproken smaak dan warme gerechten). 
5. Plaats een vergiet in een grote pan, leg er een fijn geweven kaasdoek (of een schone theedoek) in en giet de bouillon door de zo ontstane fijne zeef. Pas op: gebruik geen doek, die behandeld is met wasverzachter!
6. Maak je bouillon helemaal af met de cognac en de madera. 
7. Week de gelatineblaadjes minimaal 15 minuten in een kommetje met koud water.
8. Meet 1 liter bouillon af en verwarm deze opnieuw. Laat de bouillon niet koken. Knijp de gelatineblaadjes goed uit en los ze al roerend goed op in de warme bouillon. 
9. Schenk de bouillon in een rechthoekige diepvriesdoos of schaal. Laat de gelei in de koelkast minimaal enige uren, maar liefst een hele nacht opstijven.
10. Plaats de volgende dag de vorm met de aspic heel kort in een bak met heet water. Het buitenste laagje smelt dan een klein beetje, zodat je de aspic makkelijk kunt storten op een snijplank.
11. Snijd de aspic met een vochtig vleesmes eerst in plakken en vervolgens in blokjes of driehoekjes. Gebruik je aspic om gerechten te garneren. 
12. Je kunt je aspic ruim voor het serveren al snijden. Bewaar de blokjes afgedekt in een schaaltje in de koelkast.