Kerstboomspeculaasjes met zelfgemaakte speculaaskruiden en amandeltjes

Gezellig samen bakken voor de feestdagen!

Bak jij weleens speculaas in de Sinterklaastijd? Vast wel!

Maar bak je ook weleens speculaas in de kersttijd? Niet veel mensen doen dat kennelijk. Wij dus wel! En ook in de voorjaarsvakantie, tijdens de paasdagen, midden in de zomer... 

Want waarom zou je speculaas alleen maar in oktober, november en begin december eten? Speculaas is toch het hele jaar door lekker!

Vorig jaar bakten we de speculaasjes van onderstaande foto. Niet op 5, maar op 24 december. Een dag voor kerst dus. En we staken ze uit met kerstboomuitstekertjes. 

Zooo feestelijk! 

Je ziet het: ik was toen net bezig om tussen de bedrijven door de kerstcadeautjes in te pakken. En ik had nog een paar Sinterklaasstickers over. Over een vermenging van feesten gesproken...

Het belangrijkste was: de koekjes smaakten voortreffelijk! Ik had ze heerlijk gekruid met mijn eigen specerijenmengsel. En ik bestrooide ze rijkelijk met geschaafde amandelen. Hun structuur was fantastisch: heerlijk licht en bros!

Wij gebruiken voor het bakken van onze speculaasjes eigenlijk nooit een speculaasplank. 

Dat is zo'n gedoe. 

Dan krijg je het deeg niet goed uit die plank, alles blijft plakken, het deeg breekt tijdens het lossen, het duurt een eeuwigheid voordat je klaar bent, etc.

Dus rollen we ons deeg gewoon uit, zoals we dat met andere koekjes ook doen. 

En we gebruiken uitstekertjes om onze speculaasjes te vormen.

Zo heb ik het altijd gedaan. Ik beschik dan ook over een enorme trommel met uitstekertjes. Mijn dochter mocht vroeger altijd uitkiezen met welke uitstekertjes we aan de slag zouden gaan. En nu valt die eer te beurt aan onze kleinzoon!

Wacht, ik heb nog een foto uit de oude doos, van toen onze dochter in de dierentuinperiode zat: alle speculaasjes hadden in die tijd de vorm van beren, apen, olifanten, giraffen, etc.

En onder die foto natuurlijk hét recept voor de kerstboomspeculaasjes! Veel plezier ermee! En gezellige kerstdagen!

Zo bak je zelf de allerlekkerste amandelspeculaasjes | Met zelfgemaakte speculaaskruiden | In de vorm van kerstboompjes! 

Ingrediënten:

Voor de speculaaskruiden:

• 2 afgestreken theelepels echte Ceylonkaneel
• 1 afgestreken theelepel gemalen kruidnagel
• 1 afgestreken theelepel nootmuskaat
• 1/2 theelepel gemberpoeder
• 1/3 theelepel gemalen kardemom
• een mespunt zeer fijn gemalen witte peper

Voor het speculaasdeeg:

• 400 gram bloem voor patisserie of Zeeuwse bloem
• 14 gram bakpoeder
• 200 gram bruine basterdsuiker
• een flinke mespunt zout
• 250 gram koude roomboter
• 1 ei
• wat extra bloem voor het bestuiven van het werkblad
• een beetje extra boter voor het invetten van de bakplaat

Voor de garnering:

• 1 ei
• ±100 gram amandelschaafsel

Extra:

• een koekjesuitstekertje in de vorm van een kerstboompje

Bereiding:

1. Het beste speculaasdeeg maak je met behulp van de foodprocessor. In de machine blijft het deeg koel en gaat het niet plakken. Bovendien bewerk je het op die manier zo kort mogelijk. Hoe korter je speculaasdeeg kneedt, hoe brosser de koekjes worden.
2. Doe alle ingrediënten vanaf de bloem tot en met het zout in de mengkom. Voeg ook alle speculaaskruiden - of eigenlijk zijn het speculaasspecerijen - toe. Draai de machine een minuut totdat alles goed vermengd is.
3. Neem vervolgens de boter uit de koelkast en snijd hem in dunne stukjes.
4. Voeg de boter en één ei toe aan het bloemmengsel. Laat het mes van de foodprocessor met behulp van de pulsknop een aantal keren kort draaien en laat de ingrediënten tussendoor weer naar beneden vallen in de kom. Ga zo lang door totdat alles nét een samenhangend geheel begint te vormen. 
5. Heb je geen foodprocessor? Zorg dan voor koude handen, gebruik tijdens het kneden alleen je vingers in plaats van de volle hand en werk zo snel mogelijk.
6. Stort het deeg op het werkvlak en vorm er een dikke schijf van. Leg de schijf deeg goed afgedekt in de koelkast. Het is het beste om het deeg eerst een etmaal te laten rusten. Dan kunnen de smaken van de specerijen zich goed ontwikkelen in het deeg. Noodzakelijk is dit echter niet; geen paniek dus als je wat minder tijd hebt.
7. Neem het deeg een uur voordat je verdergaat uit de koelkast. Dan is het makkelijker uit te rollen.
8. Verwarm de oven voor tot 160°C (conventionele oven) of 150°C (heteluchtoven).
9. Beboter één of meerdere bakplaten. Rol het deeg op een met bloem bestoven werkvlak uit tot een dunne lap. Zorg ervoor dat er steeds overal bloem onder de deeglap ligt. 
10. Steek met het uitsteekvormpje mooie kerstboompjes uit het deeg. Een restje deeg kun je zachtjes nog even opnieuw kneden en uitrollen.
11. Leg de speculaasjes met behulp van een dunne spatel op een bakplaat. 
12. Klop het andere ei los in een kopje en bestrijk de speculaasjes met het ei. Strooi vervolgens wat amandelschaafsel over de koekjes.
13. Bak de speculaasjes in 20 à 25 minuten gaar. Het eilaagje mag een beetje bruinen, het deeg zelf niet; dan kan het bitter worden. Draai eventueel de temperatuur de laatste 5 à 10 minuten iets lager.
14. Schep de speculaasjes van de bakplaat en leg ze op een bakrooster. Houd er rekening mee dat de warme speculaasjes nog een beetje zacht zijn. Ze worden pas helemaal bros en krokant na het afkoelen. Dat duurt ongeveer een kwartier. 
15. Bewaar je kerstboomspeculaasjes na het afkoelen in een goed afgesloten trommel. 

Tips:

1. Alle regels voor kneden met de foodprocessor en snel en koud werken gelden natuurlijk niet als je (klein)kinderen meehelpen! Koekjes die kinderen bakken lukken altijd supergoed, hoe ze het ook doen! 😉
2. Het klinkt gezellig: speculaasjes in de kerstboom hangen. Maar helaas, dan kunnen ze zacht worden...
3. Serveer je kerstboomspeculaasjes bij je kerstbrunch, bij een kerst high tea of als verwennerij bij de koffie na het kerstdiner. En natuurlijk tussen alle kerstbedrijven door!
4. Wij vinden het altijd gezellig om samen koekjes te bakken. Daarom heb ik talrijke koekjesrecepten. Klik snel door (op de rode linkjes) naar onze favorieten:

• double chocolate walnut cookies
• kaneelhartjes met amandeltjes en kleine suikerpareltjes
• chocolate chip cookies met pecannoten
• en natuurlijk onze echte versgebakken roomboterkruidnootjes of pepernoten!

Sandwiches van citroencake met gebakken appeltjes, lemon curd en pecannoten

Stel je dit even voor:

• een sandwich
• niet van brood
• maar van citroencake!
  
  

Niet met een beleg van boter met kaas of hagelslag, maar met:

• een genereuze laag romige lemon curd
• in roomboter goudbruin gebakken plakjes appel en
• crunchy pecannoten!

Dit plaatje zag ik zelf in mijn hoofd voor me toen ik een paar dagen geleden, vervuld van zoete inspiratie, de keuken indook om mijn recept te ontwikkelen (en mijn Copilot bleek het roerend met me eens!): 

En zo rolde mijn sandwich de keuken uit:

Toegegeven: de sandwich waar ik die middag mijn man mee verraste is niet bepaald een standaard lunchbox-sandwich. 

Niet van het type in elk geval om op een willekeurige maandagochtend in te pakken om mee naar kantoor te nemen. Tenzij je natuurlijk je collega's jaloers wilt maken... 

Nee, het is meer een verfijnde, zoete delicatesse! Voor bij de thee! Ik dacht zelfs meteen aan een heuse, feestelijke high tea!    

Of misschien wil je deze sandwich wel serveren als dessert na een feestelijke maaltijd! Je paasdiner wellicht? Of - als je dit blog in een heel andere tijd van het jaar leest - je kerstdiner?

Mijn Copilot bedacht de volgende benaming voor mijn citroencakesandwich: 'een fruitig feestje tussen twee plakjes cake met een gulle dosis confetti van pecannoten'. 

En daar was ík het dan weer roerend mee eens! 

Wat waren we een goed teampje, die middag, mijn Copilot en ik! 😇

Maar goed, waar jij nu natuurlijk smachtend op zit te wachten, is het recept voor al dit lekkers. En dat heb ik voor je: lees snel door onder de close-up van mijn nieuwste creatie! 

Maak hem meteen zelf en geniet! 

Sandwiches van citroencake met lemon curd, gebakken appeltjes en pecannoten

Ingrediënten:

Voor de citroencake:

• 75 gram zachte roomboter
• 100 gram zachte plantaardige margarine
• 225 gram witte basterdsuiker
• 1 zakje vanillesuiker
• een snufje zout
• 4½ ei, losgeklopt in een kopje
• de rasp van 1 citroen
• 225 gram patisseriebloem (of Zeeuwse bloem)
• 7 gram bakpoeder
• wat extra boter en bloem voor het prepareren van de bakvorm

Voor de vulling van de sandwiches:

• 3 à 4 jonagold appels (afhankelijk van de maat van de appels)
• roomboter voor het bakken van de appels
• 100 gram ongeroosterde pecannoten
• 1 pot lemon curd (of zelfgemaakte lemon curd)

Bereiding:

1. Bak eerst de citroencake. Verwarm daartoe de oven (bij voorkeur een conventionele oven met boven- en onderwarmte) voor tot 160°C.
2. Klop de boter samen met de margarine romig met de mixer.
3. Voeg de suiker, de vanillesuiker en het zout toe en klop door totdat er een smeuïge massa ontstaat.
4. Meng één voor één de eieren door de botermix. Los elk ei eerst goed op alvorens het volgende toe te voegen.
5. Roer de citroenrasp door het luchtige eierbeslag.
6. Vermeng de bloem met het bakpoeder. Zo maak je zelf het beste zelfrijzend bakmeel. Zeef de bloem boven de kom. Schep hem door het beslag.
7. Vet een cakevorm met een bodem van 25 à 27 cm in met boter en bestuif hem vervolgens met een dun laagje bloem. 
8. Schep het beslag in de cakevorm.
9. Bak de cake in ±70 minuten gaar en licht bruin. De cake is gaar zo gauw een erin gestoken satépen er schoon uit komt. Bak de cake niet te lang. Hij moet nog een beetje sappig en spekkig blijven.
10. Neem de cake uit de oven en laat hem een minuut of vijf een beetje afkoelen; hij krimpt dan wat en is makkelijk te storten. Stort de cake op een rooster en laat hem vervolgens helemaal afkoelen.
11. Bereid ondertussen de vulling voor je sandwiches voor. Schil de appels en verwijder de klokhuizen. Snijd de appels in plakjes. Verhit een beetje roomboter in een hete koekenpan en bak hierin de plakjes appel goudbruin en net gaar. Dat kost maar een paar minuten. Neem de plakjes appel uit de pan en leg ze op een stukje keukenpapier. Bak zo ook een tweede (en eventueel derde) portie appelplakjes (afhankelijk van de grootte van je pan). Laat de gebakken appelplakjes afkoelen.
12. Rooster de pecannoten in een koekenpan zonder toegevoegd vet. Schep je noten regelmatig om en houd ze goed in de gaten; ze mogen niet te bruin worden. Neem de noten uit de pan en hak ze grof.
13. Snijd je citroencake in dunne plakjes. Snijd uit het hart van de plakjes mooie vierkantjes of rechthoekjes. Verwijder daarmee de korstjes van de cake (hier in huis zijn altijd voldoende kapers op de kust om al die afsnijsels op te smikkelen!). 
14. Beleg de helft van de cakeplakjes achtereenvolgens met een royale laag lemon curd, een paar plakjes gebakken appel en een handje noten. 
15. Besmeer ook de andere helft van de plakjes cake met lemon curd. Dek je sandwiches af met deze plakjes cake. 
16. Serveer meteen.  

Tips:

1. Regelmatig krijg ik reacties van lezers met de vraag of ik misschien weet waarom hun cake niet zo mooi rijst als anders. Laatst overkwam me dat zelf ook een keer. Met een cake die ik al meer dan honderd keer gebakken had; dus aan mijn recept lag het niet. Maar ik had die keer wel mijn zelfrijzend bakmeel in een andere winkel gekocht. Sindsdien neem ik het zekere voor het onzekere: ik maak mijn zelfrijzend bakmeel zelf! Van de beste bloem, zachte bloem speciaal voor patisserie, en vers bakpoeder. Voor elke 500 gram bloem gebruik ik 16 gram bakpoeder. Dat meng ik door de bloem en daarna zeef ik het zo ontstane zelfrijzend bakmeel boven mijn kom met cakebeslag. Ideaal! Ook van patentbloem, die veel makkelijker te krijgen is dan patisseriebloem, kun je zelfrijzend bakmeel maken. Alleen is je cake dan iets minder luchtig en licht. 
2. In het recept hierboven - en op de foto - vind je de chique versie van mijn cakesandwiches met gebakken appel, lemon curd en pecannoten. Die is ideaal voor een high tea of luxe dessert. Maar als ik heel eerlijk ben, staan dergelijke delicaat afgewerkte cakesandwiches hier niet het vaakst op tafel. Want meestal eten we onze cakesandwiches (er staan veel meer recepten voor cakesandwiches op mijn blog, bijvoorbeeld die van chocoladecake gevuld met rum-abrikozenjam en room) gewoon, op een doordeweekse dag, bij de thee. En dan laat ik de korstjes van de cake er gewoon aan zitten. Ik noem mijn cakesandwiches dan 'rustiek'. En die rustieke sandwiches smaken net zo lekker! Alleen heb ik dan wel wat meer vulling nodig, zo zonder afsnijsels. 
3. Bak je je cake liever in een heteluchtoven? Stel je oven dan in op 150°C. Zie je dat je cake te snel bruint, draai dan de temperatuur het laatste halfuur 10° lager, maar open niet tussendoor de deur.
4. Eigenlijk zijn deze sandwiches een soort luxe appeltaartjes. Ben je een echte liefhebber van gebak en desserts met appel? Probeer dan ook eens een van mijn andere appelrecepten (klik op de rode linkjes hieronder):

• Limburgse appel-kruimelvlaai
• mini-appeltaartjes: brosse kaneelbodempjes met karamelappeltjes en een toefje slagroom
• briochepudding met appeltjes en rozijnen
• appelmuffins met pecannoten en Ceylonkaneel
• ontbijtpannenkoekjes met appel en rum-rozijnen
• flensjespakketjes gevuld met gekaramelliseerde appeltjes

Vederlichte sandwiches van citroencake gevuld met verleidelijke, zachte frambozenroom: een delicaat gerechtje voor je high tea!

Dit jaar gaan wij tijdens de paasdagen weer highteaën. Ja, dat lees je goed: weer! Want dat doen we heel vaak op eerste of tweede paasdag. Stiekem vinden wij een paas-high tea nóg feestelijker en nóg lekkerder dan een paasbrunch!

Ik heb ook al een voorlopig menu in mijn hoofd. Nieuwsgierig? Wat dacht je van de volgende lekkernijen:

• een amuse van een hartig soesje gevuld met roerei en gerookte zalm
• zelfgebakken roomboter-dinerbroodjes met filet américain uit eigen keuken en
• nog zo'n portie broodjes maar dan belegd met kruidenomelet en krokant gebakken Zeeuws spek
• misschien nog wat tonijnsandwiches met maïs en een Spaanse pepertje
• daarna verse scones met de eerste voorjaarsaardbeien en slagroom
• en als laatste gang brosse chocolate chip cookies met pecannoten,
• een selectie chocoladepaaseitjes van onze bakker en...
• de zoete sandwiches van het recept van vandaag: driehoekjes van dunne, vederlichte sneetjes citroencake met een vulling van fruitige frambozenroom! 

Wij vermaken ons wel het komende paasweekend! Ik wens jullie ook fantastische paasdagen toe!

Vederlichte sandwiches van citroencake gevuld met verleidelijke, zachte frambozenroom

Ingrediënten voor 24 à 30 zoete high tea sandwiches:

• 1 citroencake (zie het recept in een eerder blog)
• 8 eetlepels zelfgemaakte frambozenpuree, frambozencoulis (zie het recept in een van mijn eerdere blogs)
• 1/4 liter slagroom
• 6 eetlepels poedersuiker

Bereiding:

1. Bak eerst je citroencake en maak de frambozencoulis. Beide moeten goed afgekoeld zijn voordat je verder kunt gaan met het recept; om die reden maak ik ze vaak een dag eerder. 
2. Klop de slagroom stijf samen met de 6 (afgestreken) eetlepels poedersuiker.
3. Spatel de frambozencoulis voorzichtig door de room. De room is klaar zo gauw het mengsel homogeen van kleur is; roer niet te lang door, want dan verlies je te veel lucht uit je room.
4. Snijd de cake in 24 à 30 dunne plakjes; dunner dan je normaal een cake zou snijden.
5. Besmeer de helft van de cakeplakjes met een gulle laag frambozenroom. Dek de cakesandwiches af met de andere helft van de plakjes. 
6. Snijd je sandwiches zoals je ze zelf het liefste wilt serveren. Je kunt ze bijvoorbeeld halveren - met de korstjes er nog aan - en ze daarna op een high tea-etagère leggen. Snijden gaat het makkelijkste met een vlijmscherp vleesmes (zonder karteltjes!). Snijd voorzichtig en druk niet te hard op je mes en de sandwiches.Veeg regelmatig je mes even af met een velletje keukenpapier, zodat de snijvlakken van je sandwiches mooi clean blijven. 
7. Wil je nóg elegantere sandwiches? Snijd er dan de korstjes vanaf en snijd je sandwiches in mooie driehoekige vormpjes; zoals ik dat heb gedaan voor mijn foto dus! In mijn keuken liggen altijd wel liefhebbers op de loer om van de afsnijsels te proeven... 😉

Tips:

1. Je cakesandwiches zijn het lekkerst als je ze binnen een uur na het vullen opeet! 
2. Bak ook eens een chocoladecake en maak hier cakesandwiches met frambozenroom van.
3. Wij zijn helemaal weg van zoete sandwiches; van cake, van rozijnenbrood of van sandwichbrood. Jij ook? Kijk dan ook eens naar de volgende recepten:

• sandwiches van chocoladecake met rum-abrikozenjam en room
• citroencakesandwiches gevuld met zelfgemaakte orange curd
• sandwiches van krentenbrood met Grand-Marnier-boter
• high tea sandwiches met honing-rumboter en geroosterde noten
• chocolade-sandwiches met echte chocolade
• witte sandwiches met zelfgemaakte chocoladepasta met hazelnoten

Wat is er leuker om te doen op een mooie zomermiddag dan highteaën in je tuin, op je balkon of in het park? 

Ik schreef hier al eens een speciaal blog over met een compleet high-tea-menu - met alle recepten - en heel veel planningstips! Benieuwd? Klik dan op het linkje 'Zomerse high tea in het park'!

Vandaag een geweldig recept om als fruitig extraatje aan het menu voor je zomerse high tea toe te voegen: schattige kleine soesjes gevuld met luchtig geklopte slagroom en friszoete verse frambozen! 

Geniet ervan!

Slagroomsoesjes met frambozen: ideaal voor een zomerse high tea!

Ingrediënten voor ±20 slagroomsoesjes:

Voor de soesjes:

• 75 gram water
• 75 gram volle melk
• 75 gram roomboter, in plakjes gesneden
• een snufje zout
• 150 gram patentbloem
• ±150 gram ei (gewogen zonder eierschaal), ±3 eieren

Voor de vulling:

• ±4 dl slagroom (ongeklopt)
• enkele eetlepels poedersuiker (naar smaak)
• ±350 gram verse frambozen     

Extra: 

• een siliconenmatje of bakpapier
• als je bakpapier gebruikt een beetje margarine om het bakpapier 'vast te plakken' op de bakplaat
• een (wegwerp)spuitzak met een glad spuitmondje van 12 mm
• een paar eetlepels poedersuiker om je slagroomsoesjes te bestuiven

Bereiding:

1. Doe het water, de melk, de boter en het zout in een pan. Breng het geheel rustig aan de kook. De boter moet gesmolten zijn voordat het mengsel kookt.
2. Neem de pan van het vuur en voeg in één keer de bloem toe. Roer het geheel goed totdat de bloem helemaal is opgenomen en het mengsel egaal is. 
3. Nu mag de pan terug op het vuur. Draai het vuur middelhoog. 
4. Ga verder met roeren, ongeveer 3 minuten. Langzaam maar zeker zal de bloem garen. Dat zie je doordat de deegbal af en toe heel licht begint aan te bakken aan de bodem van de pan. Roer dit meteen los. Je hoort ook een sissend geluid. 
5. Doe het deeg over in een kom en laat het een paar minuten afkoelen. 
6. Verwarm de oven (conventionele oven met boven- en onderwarmte) voor tot 210°C.
7. Voeg het eerste ei toe. Nu wordt het hard werken, want het doorroeren van het ei is best een zware klus. Voeg het tweede ei pas toe als het deeg volledig glad en egaal is. 
8. Klop het derde ei los in een kopje. Misschien heb je het niet helemaal nodig; dat hangt af van de maat van je eieren en de consistentie van je deeg. Roer eerst driekwart ei door het deeg en pas later de rest als dat nog nodig is. Je deeg moet mooi soepel zijn, maar het mag straks niet gaan uitlopen als je het op de bakplaat spuit (lees eventueel de tips in mijn Soezen Q&A hierover).
9. Leg een siliconenmatje op je bakplaat.
10. Heb je geen siliconenmatje, smeer dan een bakplaat in met een beetje margarine. Knip een mooi passend stuk bakpapier af en 'plak' dat op de margarine; zo blijft je papier mooi liggen als je je soesjes gaat spuiten en krullen de randen van het papier niet op.
11. Doe het spuitmondje in de spuitzak. Vul de spuitzak met het soezendeeg.
12. Spuit bolletjes deeg met een doorsnede van ±4 cm op het bakpapier. Spuit de bolletjes ver uit elkaar, want ze gaan in de oven behoorlijk rijzen! Zitten er opstaande puntjes op je deegbolletjes? Die kun je even platdrukken met een vochtig lepeltje.
13. Plaats de bakplaat in het midden van de oven en bak je soesjes in ±20 minuten goudbruin en gaar. Open de ovendeur niet tijdens het bakken. Wel kun je eventueel de laatste 5 minuten de oven 20° lager draaien als de soesjes te snel bruinen.
14. Je soesjes zijn klaar als ze stevig en licht aanvoelen.
15. Afhankelijk van de maat van je oven moet je meerdere bakplaten met soesjes bakken. Mijn advies is: bak nooit meer bakplaten boven elkaar, maar bak ze ná elkaar! 
16. Laat je soesjes helemaal afkoelen - de eerste paar minuten op de bakplaat en daarna op een rooster - voordat je ze gaat vullen.
17. Klop de slagroom stijf met een hoeveelheid poedersuiker naar smaak. 
18. Snijd je soesjes horizontaal doormidden.
19. Schep (of spuit) op elk onderkantje een beetje slagroom. Leg daar 3 framboosjes op. Daar mag nog wat slagroom bovenop. En daarna het bovenkantje!
20. Doe een paar lepels poedersuiker in een theezeefje. Zeef de suiker over je slagroomsoesjes.
21. Leg je soesjes op een mooie schaal en serveer ze bij voorkeur meteen. 

Tips:

1. Bak je voor het eerst soezen? Lees dan mijn Grote Soezen-Q&A! Daar vind je echt alle tips & tricks die je nodig hebt om de allerlekkerste soesjes te bakken! 
2. Heb je nog slagroomkloptips nodig? Die vind je in mijn blog met het recept voor een verrukkelijke chocolade-desserttaart!
3. Je kunt je soesjes - goed afgedekt en in de koelkast - minstens een dag bewaren nadat ze gevuld zijn. Ongevuld zijn je soesjes (buiten de koelkast) een paar dagen houdbaar. Bedenk wel: hoe langer je je soesjes bewaart, hoe minder krokant het deeg wordt. Bestuif je soesjes pas vlak voor het serveren met poedersuiker.
4. Heb je weleens hartige soesjes gemaakt? Mijn soesjes gevuld met roerei met gerookte zalm zijn echt fantastisch! Ook erg lekker bij een high tea trouwens, maar dan moet je die wel thuis serveren: deze soesjes eet je warm! 

In een normaal jaar zou ik je in november en december aanmoedigen om een bezoekje te brengen aan een Duitse kerstmarkt. 

Om er gezellig rond te neuzen en kerstsnuisterijen in te slaan. 

Maar eigenlijk nog meer om er te genieten van allerlei typische kerstmarkthapjes, waarvan schmalzkuchen, krokant gefrituurde deegkussentjes onder een dekentje van poedersuiker - je eet ze warm uit een grote puntzak! - misschien wel de allerlekkerste zijn!

Maar helaas, 2020 is geen normaal jaar. Kerstmarktbezoekjes zijn nu uit den boze...

Nou zijn wij er niet de mensen naar om bij de pakken te gaan neerzitten. Integendeel! Die schmalzkuchen moesten er ook dit jaar gewoon komen. En dus maakten wij ze - vorige week al - zelf!

De huisgemaakte bleken zo in de smaak te vallen, dat ik niet kan wachten om jullie het recept te geven!

Maak ze meteen!

En... proef je hem, die gezellige kerstmarktsfeer? Thuis, in je eigen keuken?!

Gezellige kerstdagen!

Een bezoekje aan een Duitse kerstmarkt!

Wie kent ze niet: de oergezellige kerstmarkten net over de grens, bij onze oosterburen? Aken, Dusseldorf, Keulen, Oldenburg. En een paar uurtjes rijden verderop in Bremen, Berlijn. 

Bijna elk jaar boeken wij wel een vrije dag in om er een te bezoeken. 

En dan genieten we met volle teugen! Niet alleen van de magische sfeer, de feeërieke lichtjes, de tot in de hemel reikende kerstbomen en de stalletjes vol met kerstballen, kaarsjes, kerstkaarten, houten kinderspeelgoed en kleine kerstcadeautjes. Maar ook van al de lekkernijen die er worden aangeboden!

Wat kun je allemaal eten op de Duitse kerstmarkt?

Van hartig tot zoet, de kerstmarkthapjes zijn allemaal even verleidelijk! 

In de hartige hoek kun je kiezen uit onder andere:

• verse zalm die ter plekke boven open vuur wordt gerookt
• krokant gebakken reibekuchen, aardappelpannenkoekjes. Omdat deze koekjes ook populair zijn Limburg, waar ik vandaan kom, staat er al een recept hiervan op mijn blog!
• gepofte tamme kastanjes
• allerlei soorten worst, van bratwurst tot currywurst al dan niet met sauerkraut of grünkohl
• flammkuchen
• gepofte aardappels met allerlei sausjes
• kruidige champignons met knoflooksaus
• dampend warme goulashsoep 

En dan het zoet. Op dat vlak is de keus nog uitgebreider. Even een kleine greep:

• lebkuchen in alle soorten en maten, vaak met prachtige versieringen
• kaiserschmarrn, luchtige zoete pannenkoeken die grof in stukken worden gescheurd en traditioneel worden geserveerd met pflaumenmus, pruimencompote
• vrolijke rode suikerappels
• spiezen met dikke rijpe aardbeien, gedoopt in chocolade
• chocoladezoenen in 101 verschillende smaken
• suikeramandelen, suikerpinda's en allerlei andere gesuikerde noten; wij zijn echte liefhebbers, dus ook hiervan vind je een recept op mijn blog
• kerststollen
• wafels
• en zelfs Hollandse poffertjes! 

Meestal is het het moeilijkst om te beslissen wat je níet wilt proeven...

En daarom maken we elk jaar weer andere keuzes. Maar er is één gerecht dat we nooit kunnen weerstaan: de schmalzkuchen! 

Wat zijn Duitse schmalzkuchen?

Ik kan het me als rechtgeaarde fan bijna niet voorstellen, maar er bestaat een kans dat je niet precies weet wat schmalzkuchen zijn...

Om alle onduidelijkheid uit de weg te ruimen:

schmalzkuchen zijn:

• kleine (±3x3 cm)
• luchtige
• krokante
• kussentjes
• van gefrituurd deeg
• die warm worden bestrooid met poedersuiker
• en meteen vers worden gegeten
• uit een feestelijke puntzak!

Wat is de Nederlandse naam voor schmalzkuchen?

Het Nederlandse woord voor het Duitse 'schmalz' is 'smout'. De woorden lijken een beetje op elkaar zoals je ziet. 

'Schmalzkuchen' zou je dus letterlijk kunnen vertalen met 'smoutkoeken'. 

Wat is smout?

Smout is een beetje een ouderwets - en dus onbekend - woord. Maar van het synoniem reuzel heb je misschien wel al eens gehoord. Reuzel is uitgesmolten varkensvet. 

Tegenwoordig kijken we een beetje uit met het eten van te veel dierlijk vet, maar in vroeger tijden werd reuzel vaak gebruikt in de keuken. 

Ik kan me nog herinneren dat er in de vliegenkast - een houten stellingkast met gaas in de deurtjes - in de kelder van mijn oma altijd wel een pot stond. Die kwam op tafel bij de broodmaaltijd om zes uur (warm eten deden mijn grootouders tussen de middag!). Een laagje lichtgezouten reuzel als beleg op Limburgs zwart brood (roggebrood) is best lekker. 

Verder werd de reuzel vooral gebruikt om er vlees in te braden of aardappels in te bakken. 

En reuzel ging regelmatig door het deeg heen. Vooral hartig deeg. Voor bijvoorbeeld ovenschotels van ragout onder een dekentje van deeg. 

Duitsers kneedden hun reuzel, schmalz, ook door zoet deeg. En van dat deeg bakten ze dus de beroemde schmalzkuchen. 

Alhoewel, bakken? Ze frituurden hun gebak. Ook weer in (soms deels) schmalz! Dat doet je misschien een beetje denken aan onze oliebollen, maar het resultaat is wezenlijk anders, met name doordat oliebollen gemaakt zijn van een (veel dunner) beslag en niet van deeg. 

Gaat er nog steeds schmalz door Duitse schmalzkuchen?

Nee dus! Tegenwoordig wordt de reuzel bijna altijd vervangen door roomboter. En dat is misschien nog lekkerder! 

Het frituurvet is inmiddels (op de meeste plaatsen) vervangen door plantaardige frituurolie.

Wanneer eten de Duitsers schmalzkuchen?

Op de kerstmarkt zijn schmalzkuchen razendpopulair. Al worden ze niet overal in Duitsland onder diezelfde naam verkocht. 

We hebben weleens een hele kerstmarkt afgezocht naar schmalzkuchen en ze uiteindelijk gevonden bij twee stalletjes met de opschriften 'Mutzen' en 'Mandelmutzen'. 

Tijdens de kerstdagen worden ook in Duitse huisgezinnen vaak schmalzkuchen gebakken. Althans, dat is wat talrijke Duitse foodbloggers ons willen doen geloven.  

In sommige gebieden in Duitsland is het gefrituurde gebak meer een traktatie tijdens carnaval. Een beetje zoals wij in Limburg nonnevotte - een soort in een strik gevouwen donuts - eten. Denk ik. 

Hoe worden Duitse schmalzkuchen gemaakt?

Dat is de hamvraag natuurlijk! Daar draait immers dit hele blog om...

Ik stelde me die vraag ook een paar weken geleden. En wendde me tot Google.

Nou, dat heb ik geweten! Er bleek niet één eenduidig recept voor schmalzkuchen te bestaan. Ik zou bijna zeggen: zoveel thuisbakkers zoveel recepten...

Schmalzkuchen van gistdeeg

Pakweg de helft van de recepten ging over schmalzkuchen gemaakt van gistdeeg. Een soort brooddeeg dus. Met suiker, boter en ei erdoorheen. 

Het deeg moet na het kneden eerst rijzen en daarna worden uitgerold tot een lap van ongeveer 1 cm dik. Daaruit worden kleine ruitjes gesneden van ongeveer 2x2 cm. De ruitjes worden uit elkaar gelegd en afgedekt met een doek om zo vervolgens nog een keer te kunnen rijzen. En pas daarna gaan de deegruitjes de frituurpan in. 

Zo'n recept heb ik uitgeprobeerd. Lekker...

Maar je voelt al een 'maar' aankomen: het waren niet helemaal de schmalzkuchen die wij ons van de kerstmarkt herinneren. Ze mochten van ons wat luchtiger, wat lichter.

En dus richtte ik mijn aandacht vervolgens op de andere helft van de recepten!

Schmalzkuchen van een zacht deeg met bakpoeder als rijsmiddel

Mijn tweede portie schmalzkuchen maakte ik van een deeg zónder gist. Maar mét bakpoeder!

En ik deed nog meer anders dan van tevoren: ik rolde mijn nieuwe deeg veel dunner uit en sneed er geen ruitjes, maar vierkantjes van.

Die mochten, zonder te rijzen, zo de hete olie in! 

En... bingo!

Over dit recept twijfelden we hier in huis geen moment: dit was hét! 

De stukjes deeg lagen nog geen seconde in de olie of ze begonnen al op te poffen tot kleine, vrolijk bobbelende kussentjes. Binnen een paar minuten kleurden ze goudbruin! Wat een schoonheden!

Mijn man plukte de krokante smoutkoekjes zo ongeveer van mijn schuimspaan af op het moment dat ik ze uit de olie schepte. De eerste portie was al bijna op voordat ik met de tweede kon beginnen...

Hoe eet je schmalzkuchen?

Het beste antwoord: recht uit de frituurpan! 

Nou ja, alleen mijn man dan... 

Alle anderen nemen nog net even de tijd om ze te laten uitlekken op een stukje keukenpapier (al moet ik zeggen dat ze niet vet aanvoelen als je je schuimspaan of frituurmandje goed uitklopt) en bestuiven ze vervolgens met een laagje poedersuiker.

Maar dan is het ook echt aanvallen geblazen!

Ik hoorde tijdens mijn Googlesessie iemand in een Duits YouTube-filmpje zeggen: 'Je schmalzkuchen zijn pas goed gelukt als je niet kunt stoppen met eten totdat de hele schaal leeg is!'. 

Zover heb ik het die middag niet laten komen, al kostte dat wat moeite. Maar om nou een complete portie, bedoeld voor 4 à 6 personen, in één keer soldaat te maken... 

Om een lang verhaal kort te maken: we hielden nog een klein restje over. Dat lieten we afkoelen en daarna dekten we de schaal goed af met huishoudfolie. 

Zo kon het gebeuren dat we een dag later nog een keer zaten te smikkelen. Om onze schmalzkuchen op te piepen zetten we ze ongeveer 10 minuten in een oven van ±160°C. Ze smaakten daarna weer bijna alsof ze vers uit de pan kwamen! 

En weet je? Tijdens de echte kerstdagen gaan we dit hele ritueel nog een keer herhalen! Zeker weten! 

Met één verschil: ik ga op internet nog even een paar gezellige puntzakken bestellen. 

Voor nóg meer kerstmarktsfeer!

Hoe maak je zelf schmalzkuchen zoals van de Duitse kerstmarkt? Zó dus!

Ingrediënten voor een zoete kerstmarktsnack voor 4 à 6 personen:

• 30 gram roomboter
• 1 ei, losgeklopt
• ±80 ml lauwe volle melk
• ±20 ml lauw water
• 250 gram patentbloem
• 30 gram suiker
• 1/2 theelepel zout
• 8 gram bakpoeder (1/2 zakje)
• 1 zakje vanillesuiker
• een beetje extra bloem voor het bestuiven van het aanrecht
• frituurolie
• poedersuiker

Bereiding:

1. Even vooraf: ik maak mijn schmalzkuchendeeg altijd in de staande mixer met kneedhaak, maar je kunt het deeg ook gewoon met de hand kneden; het is geen zwaar werk.
2. Smelt de boter in een pannetje of in de magnetron. Laat de boter een beetje afkoelen.
3. Vermeng in een kom: de boter, het ei en het overgrote deel van de melk en het water.
4. Voeg de bloem, de suiker, het zout, het bakpoeder en de vanillesuiker toe. 
5. Vermeng het geheel en kneed er een deeg van. Lang kneden, zoals bij brood, is niet nodig: zo gauw het deeg mooi soepel aanvoelt, is het klaar. Voeg tijdens het kneden eventueel nog wat melk/water toe. Het deeg moet - qua vochtigheid - net niet aan je handen blijven plakken. 
6. Vorm een mooie bol van je deeg en leg het terug in de kom. Dek de kom af met een doek of huishoudfolie. Leg het deeg zo 15 minuten in de koelkast. Als het wat kouder is, kun je het makkelijker uitrollen.
7. Verwarm de olie in je frituurpan voor tot 180°C.
8. Strooi een dun laagje bloem op je aanrecht. Leg de deegbol erop en druk hem een beetje plat.
9. Wrijf ook je deegroller in met een beetje bloem.
10. Rol het deeg uit tot een lap van ±1/2 cm dikte. Hij is dan ongeveer 30x35 cm groot.
11. Snijd met een deegsnijder of een mes repen uit het deeg van ±2 cm breed. Doe dat in de andere richting ook, zodat je kleine vierkantjes krijgt van 2x2 cm (zie de foto hierboven in mijn blog).
12. Laat je frituurmandje zakken in de inmiddels hete olie. Leg ±20 vierkantjes deeg op een schuimspaan en laat ze in de olie glijden.
13. Omdat het deeg zo dun en klein is, zijn de vierkantjes vrijwel meteen gaar en komen de deegstukjes bovendrijven. Ze rijzen in de eerste minuut geweldig! 
14. Alleen de onderkant van de deegkussentjes, de kant die ondergedompeld is in de olie, wordt bruin. Het is daarom in dit stadium belangrijk dat je bijna voortdurend met een schuimspaan je schmalzkuchen omschept. Zo worden ze aan alle kanten goudbruin. 
15. Til het frituurmandje omhoog als de schmalzkuchen rondom mooi van kleur zijn geworden. Schud het mandje een paar keer uit en schep de schmalzkuchen op een stuk keukenpapier om eventueel nog verder uit te lekken.
16. Verdeel de schmalzkuchen over bordjes - of puntzakken - en bestuif ze rijkelijk met poedersuiker! 
17. Serveer de kerstlekkernij meteen!

Tips:

1. Schmalzkuchen over? Warm ze een dag later 10 minuten op in een oven van ±160°C. Zo smaken ze weer heerlijk vers!
2. Origineel: serveer eens schmalzkuchen als zoet gerechtje bij je kerst-high tea!
3. Nog meer kerstlekkernijen? Volg dan de link 'kerstrecepten'! 

Men neme:

1. een luchtige, malse, diepbruine cake met een intense chocoladesmaak,

2. een schaaltje fruitige abrikozenjam met een ondeugende tic van bruine rum en

3. een paar lepels zachte, lichtzoete, geklopte room.

En dan... maakt men daar kleine, elegante high tea sandwiches van.

Geen klassieke hartige sandwiches, maar hippe zoete sandwiches!

Een beetje vreemd misschien, maar zo verleidelijk lekker!

Scroll dus maar meteen door naar het recept!

Sandwiches van chocoladecake met rum-abrikozenjam en room

Ingrediënten voor een chocoladecake met een bodem van ±27 cm:

• 85 gram zachte roomboter
• 115 gram zachte plantaardige margarine
• 250 gram witte basterdsuiker
• 1 zakje vanillesuiker
• een snufje zout
• 5 eieren (L)
• 250 gram zelfrijzend bakmeel
• 30 gram cacaopoeder
• nog eens 60 gram witte basterdsuiker 
• ±3 eetlepels volle melk
• een beetje boter en bloem of zelfrijzend bakmeel voor het prepareren van de bakvorm

Voor de vullingen:

• 250 gram abrikozenjam met niet te veel stukjes fruit
• ±4 eetlepels bruine rum
• 1/4 liter slagroom, ongeklopt
• enkele theelepels poedersuiker naar smaak

Bereiding:

1. Verwarm de oven voor tot 160°C (op de stand met onder- en bovenwarmte).
2. Vet een cakeblik met een bodem van ±27 cm in met boter en bestuif hem vervolgens met een dun laagje bloem of zelfrijzend bakmeel.
3. Klop de boter en de margarine samen romig in een beslagkom. Dat gaat het makkelijkste met een mixer.
4. Voeg 250 gram basterdsuiker, de vanillesuiker en het zout toe en klop door totdat er een smeuïge massa ontstaat.
5. Klop één voor één de eieren door de botermix. Los elk ei eerst goed op alvorens het volgende toe te voegen. Het mengsel wordt nu heerlijk licht en luchtig.
6. Zeef het zelfrijzend bakmeel boven de kom. Schep of klop het meel door het beslag.
7. Roer in een schaaltje een egaal, vrij dik mengsel van het cacaopoeder, 60 gram basterdsuiker en de melk. Roer het cacaomengsel door het cakebeslag.
8. Vul het cakeblik met het beslag. 
9. Bak de chocoladecake in ±70 minuten gaar en licht bruin. Prik met een satépen in de cake om de gaarheid te testen. Als er alleen kruimeltjes aan de satépen blijven plakken is hij klaar. Bak de cake nog een paar minuten langer als er nog kleverig beslag aan de satépen zit. Bak je cake niet te lang: hij moet lekker mals blijven.
10. Stort de cake op een rooster en laat hem helemaal afkoelen voordat je verdergaat met de cakesandwiches. 
11. Verwarm ondertussen de abrikozenjam in een pan. Voeg de rum toe en roer goed totdat de rum helemaal is opgenomen. Laat het mengsel nog een paar minuten onder af en toe roeren pruttelen, zodat de rumjam een beetje indikt. Laat ook de jam helemaal afkoelen, liefst in de koelkast; hij wordt dan weer stevig van structuur.
12. Klop de slagroom stijf met een paar theelepels poedersuiker naar smaak. Het is de bedoeling dat de slagroom niet te zoet wordt, maar bepaal zelf wat je het lekkerste vindt.
13. Snijd de chocoladecake in heel dunne plakjes; dunner dan normaal want je gaat er sandwiches van maken van 3 laagjes cake elk. 
14. Snijd zo zuinig mogelijk de korstjes van de plakjes cake. Zorg er hierbij voor dat de plakjes allemaal even groot en mooi vierkant worden. Bewaar de afsnijsels; daar zijn vast wel vrijwilligers voor!
15. Besmeer 1/3 van de cakeplakjes met een gulle laag rum-abrikozenjam. Dek af met nog eens 1/3 van de plakjes. Smeer hier een lekkere laag slagroom op. En weer mogen er plakjes cake bovenop.
16. Snijd elk vierkantje voorzichtig - niet te hard op het mes drukken! - in twee driehoekjes. Dat gaat het makkelijkste met een glad (zonder karteltjes) en scherp vleesmes, zo is mijn ervaring. Veeg na elk vierkantje je mes af met een stukje keukenpapier; zo houd je de snijvlakken van je cakesandwiches mooi 'schoon'. 
17. Serveer je chocoladecakesandwiches met rum-abrikozenjam en room tijdens een high tea, een picknick, een feestelijke brunch... of zomaar, tussendoor: ze zijn altijd lekker!! 

Tips:

1. In een eerder blog heb ik een heleboel tips bij elkaar gezet voor het bakken van een cake. Heb je nog nooit eerder cake gebakken? Lees deze tips dan even voordat je aan de slag gaan met je chocoladecake! 
2. Krijg je nooit genoeg van cake bakken? Volg dan de link 'cake' en bekijk welke heerlijke cakerecepten ik nog meer voor je in petto heb!
3. Ik maak vaker van die grappige driehoekige sandwiches van cake met een zoete vulling. Wat dacht je bijvoorbeeld van luchtige en lichte sandwiches van citroencake met een vulling van orange curd of lemon curd? Misschien wil je die zelf ook gaan bakken!

Deze post moet ik beginnen met een excuus...
Ik had het recept voor deze verrukkelijke, brosse chocolate chip cookies met kokos namelijk al jaren klaarliggen. En pas nu zet ik het op mijn blog!

Ondertussen hebben wij de koekjes al vele malen gebakken. En er uitgebreid van gesmuld (en uitgedeeld op de school van mijn dochter, verkocht op wat toen nog Koninginnedag was, etc.). Alleen... jullie konden dat nog niet.

Maar goed, vandaag is het recept er dan toch. Ein-de-lijk!

Duik samen met je kinderen de keuken in en bak ze, deze krokante koekjes met kleine stukjes melkchocolade en heerlijke geraspte kokos! 

Veel plezier!

Brosse chocolate chip cookies met kokos

Ingrediënten voor ±125 kleine koekjes:

• 250 gram zachte roomboter (zie tip hieronder) en een beetje extra boter voor het invetten van de bakplaten
• 175 gram kristalsuiker
• 150 gram gele of lichte basterdsuiker
• 1 zakje vanillesuiker
• 2 eieren (L)
• 300 gram bloem
• 1 theelepel dubbelkoolzure soda (zie tip hieronder)
• 1/4 theelepel zout
• 100 gram geraspte kokos
• 300 gram melkchocolade chocolate chips of melkchocolade van repen in kleine stukjes gehakt

Bereiding:

1. Verwarm de oven (bij voorkeur op de stand met boven- en onderwarmte) voor tot 160°C.
2. Vet de bakplaat in met een beetje roomboter. Ik gebruik altijd twee bakplaten, die ik om en om gebruik; je moet meerdere porties koekjes na elkaar bakken.
3. Klop de boter met een elektrische mixer romig. 
4. Voeg de drie soorten suiker toe en klop door totdat de suiker helemaal is opgenomen.
5. Voeg de eieren toe en mix nog even door; je beslag moet lekker luchtig worden.
6. Klop de kokos door het beslag. Het wordt nu al wat dikker.
7. Vermeng de bloem, de soda en het zout en zeef het mengsel boven de kom met beslag. Meng de bloem door het beslag. Dat kan - voorzichtig - met de mixer of met een stevige spatel. Je krijgt uiteindelijk een vrij dik deeg. Mix niet te lang door; dan worden de koekjes straks niet lekker bros.
8. Roer de chocolate chips door het deeg.
9. Leg met twee theelepeltjes kleine hoopjes deeg - ter grootte van een flinke theelepel - op de bakplaat. Leg ze ruim uit elkaar; het deeg gaat tijdens het bakken behoorlijk uitlopen. Ik heb zelf een bakplaat van ±40x30 cm. Daar passen 20 koekjes op.
10. Plaats de bakplaat iets onder het midden van de oven en bak je chocolate chip cookies in 12 à 13 minuten gaar. De koekjes zijn klaar als ze lichtbruine randjes hebben; de binnenkant is dan nog goudgeel. Zie foto.
11. De koekjes zijn in dit stadium nog vrij zacht. Neem ze met een dunne spatel van de bakplaat en leg ze op een bakrooster. Tijdens het afkoelen zullen ze heerlijk bros en krokant worden.
12. Bak zo nog meer porties. Je kunt je bakplaat opnieuw vullen zo gauw hij afgekoeld is. 

Tips:

1. Komt je boter recht uit de koelkast en is hij nog hard? Leg hem even in een magnetron die je op minimaal instelt. Hou de boter in de gaten: hij mag niet smelten.
2. Dubbelkoolzure soda is een rijsmiddel dat veel gebruikt wordt in Angelsaksische landen. Hij wordt ook wel baking soda genoemd. Tegenwoordig kun je in veel supermarkten dubbelkoolzure soda kopen.
3. Het lijkt veel: 125 koekjes. Maar realiseer je: ze verdwijnen als sneeuw voor de zon! Je kunt je koekjes - als je erg gedisciplineerd bent - een weekje bewaren. Leg ze dan wel in een goed afgesloten koektrommel. Bewaar ze buiten de koelkast. 
4. Nog meer koekjes bakken? Wat dacht je van dubbel chocolate walnut cookies of kaneelhartjes?
5. Hou je meer van hartige koekjes? Op mijn blog vind je twee soorten kaaskoekjes: een soort met stukjes olijf en basilicum en een soort met 3 verschillende pepers!