Ben jij ook zo'n fan van hamburgers? Wij zijn dat zeker! 

Vooral als het gaat om zelfgemaakte burgers van vers vlees. Of van vis of kip. Die serveren we het liefst op ambachtelijke broodjes, die we voor het beleggen eerst lekker krokant grillen of roosteren. En natuurlijk besteden wij altijd de grootste zorg aan de meest uitgekiende toppings. Want alleen van zulke broodjes hamburger worden we echt blij!

Wil je een voorbeeld van één van onze favorieten? 

Wat dacht je van onze Balkan-burgers? 

• die kneden we van een mengsel van half lams- en half rundergehakt
• dat we stevig op smaak maken met geraspte ui, knoflook, zoet, pikant en gerookt paprikapoeder - 3 soorten dus! - en oregano
• dan grillen of bakken we die burgers
• en we serveren ze op krokant geroosterde briochebroodjes
• en garneren ze met crunchy romainesla, lekker zoete, goudbruin gebakken uienringen en een pittige saus met als belangrijkste ingrediënt dé groentesaus van de Balkan: ajvar!  

Denk je nu: is het recept voor die Balkan-burgers niet te ingewikkeld? En kost het niet te veel tijd? 

Absoluut niet! Deze verrukkelijke burgers zijn supermakkelijk om te bereiden. En je hoeft er niet urenlang voor in de keuken te staan! 

Ga dus snel naar het recept! En geniet! 

Balkan-burgers: briochebroodjes met zelfgemaakte kruidige hamburgers en ajvar-mayonaise! 

Ingrediënten voor 4 Balkan-hamburgers:

Voor de hamburgers:

• 2 ons lamsgehakt
• 2 ons rundergehakt
• 1 ui
• 2 teentjes knoflook uit de pers
• 1 klein ei
• 8 eetlepels paneermeel
• 2 theelepels mild paprikapoeder
• 1/2 theelepel pikant paprikapoeder
• 1 theelepel pimentón (gerookt paprikapoeder)
• 1 theelepel gedroogde oregano
• zout en versgemalen zwarte peper
• olijfolie

Voor de ajvar-mayonaise:

• 2 à 4 eetlepels mayonaise (afhankelijk van je smaak)
• 2 à 4 eetlepels ajvar (zie de tip onder het recept)

Voor de broodjes en de garnering:

• 2 flinke uien (+ de halve ui die je nog over hebt na het raspen)
• 1 eetlepel olijfolie
• 8 mooie blaadjes sla (romainesla, babyromainesla, botersla; naar keuze)
• 4 briochebroodjes

Bereiding:

1. Begin minimaal 2 uur, maar liever nog 24 uur voor de maaltijd met het mengen van het gehakt. Dan hebben alle smaken de kans om zich lekker te ontwikkelen.
2. Rasp de helft van de ui. Het restje is moeilijk te raspen; dat bewaar je voor het garnituur van je hamburgers. 
3. Vermeng alle ingrediënten vanaf het lamsgehakt tot en met de zwarte peper. Het gehakt moet mooi homogeen worden.
4. Verhit een beetje olijfolie in een koekenpan. Vorm een piepklein proefhamburgertje van je gehakt. Bak het gaar in de olie. Proef het hamburgertje en voeg eventueel nog wat zout en/of peper toe aan de rest van het gehakt.
5. Verdeel het gehakt in 4 porties. Vorm van elke portie een grote, dunne hamburger. Maak in het midden van elke hamburger een ondiep kuiltje met een doorsnede van zo'n 4 cm; dat kuiltje zorgt ervoor dat je hamburgers straks tijdens het bakken of grillen niet gaan opbollen. Leg de burgers naast elkaar op een bord en dek ze af met huishoudfolie. Zet de hamburgers tot gebruik in de koelkast.
6. Snijd de 2,5 ui in dunne halve ringen. Bak die in een eetlepel olijfolie goudbruin. De uien mogen best wel wat kleur krijgen; dat maakt ze zoeter.
7. Bak de hamburgers in ±10 minuten gaar en goudbruin in een beetje olijfolie. Tip: je hamburgers grillen op de barbecue of in een grillpan geeft ook een lekker resultaat! 
8. Snijd de briochebroodjes in de dikte door met een scherp mes zonder karteltjes. Rooster de snijvlakken van de broodjes goudbruin in een koekenpan met anti-aanbaklaag; je hebt daarvoor geen olie of boter nodig. Of rooster je broodjes op een hete barbecue. Leg de broodjes als ze klaar zijn op een bakrooster en laat ze een beetje afkoelen.
9. Roer een sausje van de mayonaise en de ajvar. Wij gebruiken een vrij pikante ajvar en gaan daarom uit van gelijke delen mayonaise en ajvar. Is je ajvar milder, dan kun je ervoor kiezen om in verhouding meer ajvar en minder mayonaise te gebruiken. Bepaal zelf hoeveel saus je maakt. Meer saus maakt je gerecht smeuïger.       
10. Bouw je hamburgers als volgt op: besmeer de geroosterde onderkanten van de broodjes met wat ajvar-mayonaise, daarop mogen 2 blaadjes sla, daarbovenop een hamburger en als laatste wat gebakken uien. Dek je hamburgers af met de - ook weer met ajvar-mayonaise besmeerde - kapjes van je briochebroodjes.
11. Serveer meteen. 

Tips: 

1. Voor dit recept werd ik geïnspireerd door de in de Balkan alom bekende ćevapčići. Dat zijn kleine gehaktworstjes zonder velletjes. De worstjes smaken heerlijk kruidig. Ze bevatten meestal ingrediënten als ui, knoflook, paprikapoeder en soms ook nog wat oregano en/of komijn, dezelfde kruiden dus die ik ook in mijn hamburgers gebruik. Het gehakt voor ćevapčići wordt echter over het algemeen niet gebonden met ei en paneermeel, maar met een heel klein beetje baking soda; dat geeft ze hun karakteristieke structuur. Ćevapčići eet je in een soort pitabroodjes met een paar blaadjes sla, wat rauwe uienringen en een flinke lepel ajvar. Heerlijk!
2. Heb je nog nooit ajvar gebruikt in je keuken? Het is nooit te laat om daar mee te beginnen! Lees alles over deze verrukkelijk Balkansaus op basis van geroosterde paprika's en aubergines in één van mijn eerdere blogs! 
3. Maak je hamburgermenu helemaal af met een lekkere salade (bijvoorbeeld mijn lentesalade met maïskorrels, snackpaprikaatjes en peppadews, een mediterrane salade van gegrilde paprika en tomaten of een pittige wittekoolsalade met Griekse pepers) en zelfgemaakte frietjes of ovenfrietjes. Maak eventueel wat extra ajvar-mayonaise om de frietjes in te dippen! 
4. Benieuwd naar nog meer recepten voor speciale hamburgers? Klik dan eens op één van de volgende rode linkjes:

• tartaarburgers met pikante avocadosalsa
• vitello-tonnato-burgers: kalfshamburgers met zelfgemaakte tonijnmayonaise
• kleine high tea hamburgers met een fris sausje
• supersappige lavazout-burgers - met pikante kruidenboter met lavazout
• hamburgersandwiches met een frisse sweet-bitesaus, rucolakaas en krokant gebakken ontbijtspek

Binnen 30 minuten een verrukkelijke, verse maaltijdsoep op tafel zetten? 

Dat kan met mijn recept voor ajvar-soep!

Ajvar is een heerlijke én gezonde groentesaus op basis van fijngehakte geroosterde paprika's, aubergines, kruiden en specerijen. Een saus met behoorlijk wat pit. Razend populair is hij in veel landen op de Balkan, waar hij oorspronkelijk ook vandaan komt. 

Je koopt ajvar gewoon in potten in de supermarkt. Ook in Nederland!

Ik ontdekte dat ajvar niet alleen lekker is bij worstjes (de ćevapčići, die je misschien wel kent van je vakantie) en hamburgers, maar dat je er ook in een handomdraai een fantastische soep van kunt maken, een romige en tegelijkertijd pikante paprikasoep:

• je bakt een paar ons gehakt rul
• je fruit een handje uiensnippers, een paar teentjes knoflook, een flinke hoeveelheid kruiden en specerijen en een blikje tomatenpuree mee
• daarna voeg je aan dit mengsel een pot ajvar, runderbouillon en een scheutje room toe
• en dan schep je een lekkere portie beetgare orzo - dat is pasta in de vorm van rijstkorrels - door je soep
• goed roeren en verwarmen en...
  
  

Aan tafel! 

Ga snel naar het volledige recept! 

Ajvar-soep: romige én pittige paprikasoep met rul gebakken gehakt en orzo

Ingrediënten voor een maaltijdsoep voor 4 à 5 personen of een voorgerecht voor 8 à 10 personen:

Voor de soep:

• 2 eetlepels olijfolie
• 250 gram lamsgehakt (of varkensgehakt als je geen lamsgehakt kunt krijgen)
• 250 gram rundergehakt
• zout en versgemalen zwarte peper
• 2 flinke uien
• 2 teentjes knoflook
• 2 theelepels mild paprikapoeder
• 1 theelepel pimentón (gerookt paprikapoeder)
• 1/2 theelepel gemalen komijn
• 1/2 theelepel kummel (karwijzaadjes)
• 140 gram tomatenpuree
• 1 pot pittige ajvar à 350 gram
• ±1,2 liter water
• 3 runderbouillonblokjes
• 1,5 dl slagroom, ongeklopt
• eventueel 1/2 theelepel chilivlokken
• een flinke bos platte peterselie

Voor de orzo:

• 400 gram orzo voor een maaltijdsoep (dat is pasta in de vorm van rijstkorrels; ik gebruikte orzo nr. 65) of 250 gram orzo voor een voorgerecht
• water
• 1 of 1/2 runderbouillonblokje (afhankelijk van de hoeveelheid orzo)

Bereiding:

1. Verhit de olijfolie in een grote soeppan. Bak hierin de twee soorten gehakt onder regelmatig omscheppen mooi rul, maar niet bruin. Dat duurt een minuut of 6 à 7. Verwijder eventueel overtollig uitgesmolten vet. Maak het gehakt op smaak met zout en versgemalen zwarte peper.
2. Snipper de uien. Voeg de uiensnippers toe aan het gehakt. Bak het gehaktmengsel op middelhoog vuur totdat de uien lichtgeel kleuren en gaar zijn. Schep het geheel regelmatig om.
3. Kook ondertussen de orzo beetgaar in een ruime hoeveelheid water op smaak gemaakt met 1 of 1/2 bouillonblokje. Giet de pasta af door een vergiet en spoel hem af met koud water.
4. Als de uien gaar zijn,  mogen de knoflook, alle specerijen en de tomatenpuree bij het gehaktmengsel in de soeppan. Bak de smaakmakers - weer op middelhoog vuur - een paar minuten mee. Door de verhitting kunnen de smaken van de specerijen zich goed ontwikkelen en wordt de tomatenpuree lekker zoet. Blijf het mengsel goed roeren. De smaakmakers mogen niet te heet worden; dan worden ze bitter.
5. Roer de ajvar door het gehaktmengsel. 
6. Tover het geheel om tot een soep met het water en de 3 runderbouillonblokjes. Breng de soep aan de kook. 
7. Maak de soep lekker romig met de slagroom.
8. Schep de orzo door de soep en verwarm de soep nog een keer. Proef de soep en voeg eventueel nog een beetje zout en/of wat extra water toe. Mag de soep van jou nóg wel wat pittiger? Roer er dan een halve theelepel chilivlokken doorheen.
9. Hak de peterselie en roer deze vlak voor het serveren door je ajvar-soep. 

Veelgestelde vragen over de ajvar die deze soep zo lekker maakt

Wat is ajvar?

Ajvar is een groentesaus, die gemaakt wordt van paprika's en aubergines. 

De groenten worden eerst geroosterd en vervolgens fijngehakt. Daarna worden ze minimaal een uur gestoofd onder toevoeging van in olijfolie gefruite knoflook, zout, peper en eventueel nog een gehakte chilipeper en specerijen als komijn en paprikapoeder. Na het bereiden wordt de saus gekoeld. Hij wordt koud gegeten.

Hoe smaakt ajvar?

Ajvar heeft een frisse paprikasmaak. Vaak heeft hij ook iets rokerigs. Dat komt doordat de groenten voor ajvar (bij voorkeur) op de barbecue worden geroosterd. Sommige merken ajvar hebben behoorlijk wat pit; dan zijn er Spaanse pepers aan toegevoegd. Ik zou zeggen: probeer eens een paar soorten uit en bepaal welke jij het lekkerste vindt! 

Uit welk land komt ajvar van oorsprong?

Daarover verschillen de meningen. Volgens sommigen komt ajvar oorspronkelijk uit Macedonië, maar ook Servië wordt weleens als de bakermat van het gerecht genoemd. In elk geval is ajvar populair in vrijwel alle Balkanlanden. 

Kun je ajvar ook zelf maken?

Dat kun je zeker. Hier vind je een lekker recept.

Waar kun je ajvar kopen?

Gelukkig hoef je tegenwoordig niet meer naar de Balkan te reizen voor ajvar. Vrijwel elke grote supermarkt heeft de saus in zijn assortiment. Je vindt hem vaak in de schappen bij de Turkse producten. 

Hoelang kun je ajvar bewaren?

Een onaangebroken pot ajvar kun je meestal een paar jaar bewaren, gewoon in je voorraadkast. Is een pot eenmaal open, bewaar hem dan in de koelkast en gebruik het restje binnen 10 dagen. Check altijd even het etiket van jouw merk ajvar en kijk of dat voor jouw saus ook geldt. 

Waar kun je ajvar voor gebruiken?

Ajvar is vooral bekend als dé saus die geserveerd wordt bij de Balkanworstjes ćevapčići. Deze kruidige gehaktworstjes - zonder velletjes - worden meestal gegeten in een soort pitabroodjes met een flinke lepel ajvar, wat ringen rauwe ui en sla erbij. 

Maar je kunt met ajvar nog zo veel meer kanten uit:

• smeer wat ajvar op je brood - pitabroodjes, Turks brood, stokbrood, tortillawraps, Libanees brood, Surinaams platbrood of een stevig boerenbruinbrood - en beleg je boterhammen met plakjes rauwe of geroosterde groenten, falafel, merguezworstjes of gegrilde kipreepjes
• gebruik je ajvar als dipsaus voor in reepjes gesneden rauwe groenten
• of dip je tosti erin
• zet een schaaltje ajvar op tafel als je gaat barbecueën; de saus is heerlijk bij steaks, kip, hamburgers, vleesspiesjes en groentespiesjes
• ajvar is verrukkelijk bij een ovenkippetje of bij een gehaktbrood uit de oven
• roer eens een paar lepels ajvar door je mayonaise (gelijke delen van beide sauzen is meestal het lekkerst) en serveer je ajvar-mayonaise tijdens het fonduen of gourmetten
• ajvar-mayonaise is ook erg lekker met versgebakken frietjes, ovenfrietjes, ovenkrieltjes of krokant geroosterde ovenaardappeltjes
• met een schepje ajvar erdoor maak je je slasaus heel speciaal
• kneed ook eens een paar lepels ajvar door het gehakt voor je gehaktballen; denk daarbij vooral aan lamsgehakt en varkensgehakt 
• van gehakt dat je zo kruidt, kun je heerlijke saucijzenbroodjes bakken
• en natuurlijk kun je met ajvar de heerlijke soep maken uit het recept hierboven! 

Kun je de ajvar-soep al geruime tijd voor het serveren maken?

Ja, dat kan zeker! Maak je soep helemaal af zonder dat je er de orzo en de peterselie doorheen roert. Zet hem na afkoeling in de koelkast. Ook de orzo kun je na het koken en afspoelen in de koelkast bewaren. Vlak voor het serveren warm je je soep op en voeg je de orzo en de peterselie toe. 

Bij welke gelegenheden serveer je de ajvar-soep?

Wij eten onze ajvar-soep het vaakst als we weinig tijd hebben om te koken. Een maaltijdsoep die zo snel klaar is, is ideaal voor een drukke dag! 

Je kunt je ajvar- soep ook in een grote hoeveelheid maken. Zet een grote pan op het vuur als je veel gasten verwacht! 

Serveer ajvar-soep als voorgerecht bij een etentje met meer Balkangerechten. Vul de soep dan met wat minder orzo dan voor een maaltijdsoep; anders wordt de soep te zwaar als voorgerecht.

Ook leuk: schep je soep in kleine glaasjes of koffiekopjes en serveer hem - met theelepeltjes erbij! - als hapje bij een borrel of tapasavond. Of als amuse bij een feestelijk etentje!

Extra tip: houd mijn blog in de gaten, want binnenkort heb ik een recept voor je voor een fantastische Balkan-burger met ajvar-mayonaise!   

Griekse souvlaki van varkensvlees, kip of lam: een zomerfeestje op je bord!

Souvlakia. Dat is Grieks voor 'spiesjes'. Souvlaki in het enkelvoud. 

In Griekenland zijn ze er dol op. Ze maken daar dan ook niet zomaar spiesjes. Met hun souvlakia bouwen de Grieken keer op keer weer een feestje op hun bord. 

Of de spiesjes nou van varkensvlees zijn, van kip of van lam; ze smaken altijd even geweldig, heerlijk kruidig!  

Gelukkig hoef je voor je souvlaki niet helemaal naar Griekenland, ook in Griekse restaurants in Nederland kun je er volop van genieten. En bij jezelf thuis!

Want het goede nieuws is: souvlakia maak je heel gemakkelijk zelf! De truc zit hem in de juiste marinade. Als die spot-on is, doen de barbecue of je grillpan de rest.

Wil je weten wat er allemaal in die marinade gaat? Scrol snel door naar het recept!

Καλή όρεξη oftewel: eet smakelijk! 

Zó maak je zelf Griekse souvlaki van varkensvlees, kip of lam

Ingrediënten voor een hoofdgerecht voor 3 à 4 personen:

Voor de spiesjes:

• 600 gram varkenshaas, schouderkarbonades, kipfilet, kippendijenvlees of lamsvlees van de bout
• zout en zwarte peper naar smaak

Voor de marinade:

• 3 teentjes knoflook
• 1 laurierblaadje
• 4 eetlepels olijfolie
• 4 eetlepels citroensap
• 3 theelepels gedroogde oregano
• 1 theelepel gedroogde tijm of 1 eetlepel fijngehakte verse tijmblaadjes
• 3/4 theelepel gedroogde rozemarijn of 3/4 eetlepel fijngehakte verse rozemarijnnaaldjes
• 1/2 theelepel gerookt paprikapoeder 

Bereiding:

1. Snijd het vlees in blokjes.
2. Snipper de knoflook fijn. Verkruimel het laurierblaadje.
3. Roer een marinade van alle marinade-ingrediënten.
4. Schep het vlees door de marinade. Dek de schaal af en marineer het vlees gedurende 24 uur; bewaar het in de koelkast.
5. Rijg de blokjes vlees aan spiesjes. Bestrooi ze met wat zout naar smaak.
6. Rooster je souvlakia goudbruin op de BBQ of in je grillpan. Spiesjes van varkenskarbonades en kip moeten helemaal gaar worden, varkenshaas en lamsvlees mogen nog een beetje rosé zijn vanbinnen. Gaar vlees voelt stevig aan als je er met een spatel op drukt.
7. Maal wat zwarte peper over je souvlakia en serveer ze meteen.

Tips:

1. Ga je voor varkensvlees? Varkenshaas zorgt dan voor het meest malse resultaat. Het vet uit de karbonades daarentegen maakt de spiesjes wat sappiger en voller van smaak. Voor het verschil tussen kipfilet en kippendijenvlees geldt zo ongeveer hetzelfde. Aan jou de keus! 
2. De grilltijd om je spiesjes helemaal te garen bedraagt ongeveer 10 minuten, afhankelijk van de dikte van je vleesblokjes en de temperatuur van je barbecue of grillpan. Hou je meer van rosé vlees, ga dan uit van een paar minuten minder. 
3. Leuk: maak eens kleine spiesjes (met cocktailprikkers) en serveer die als borrelhapje of share-gerecht, net zoals je dat met mijn Maleisische kipspiesjes al doet (hoop ik 😉).
4. Traditioneel wordt souvlaki geserveerd met tzatziki en pitabroodjes. Maar verse frietjes (bijvoorbeeld met zelfgemaakte knoflookmayonaise!) en een Griekse boerensalade met feta smaken er ook erg lekker bij. Of maak zelf eens Griekse tomatenrijst en combineer het geheel met een salade van witte kool en Griekse pepers!

10x Gehaktballen: Must-have Recepten voor je Culinaire Bagage!

Vingers omhoog: wie houdt er van gehaktballen? Iedereen toch?!

Nog een vraag dan: welke gehaktbal staat er bij jouw thuis met stip bovenaan? Oma's ouderwetse gehaktbal in jus, een meer exotische gehaktbal (bijvoorbeeld met oosterse of mediterrane ingrediënten), een magere runder- of kipgehaktbal of een sappigere bal van varkensgehakt?

En: eten jullie die gehaktbal het liefst bij de warme maaltijd? Of op een broodje? Misschien als borrelhapje?

Eten jullie er een saus bij? En is dat dan een warme of een koude saus? 

Toen ik al die vragen hier laatst aan de koffietafel stelde, kreeg ik met geen mensenmogelijkheid alle neuzen dezelfde kant op. Wel waren er een stuk of tien ballen die veel vaker genoemd werden dan andere. 

Hieronder zal ik je de recepten geven voor alle 10! Ik zou zeggen: maak er eens een paar! Ze zijn echt allemaal verschrikkelijk lekker!

Misschien is er wel een gehaktbal bij waarvan je zegt: díe is nóg lekkerder dan onze favoriet tot nu toe! Laat je het me dan horen?

1. Laat ik beginnen met de gehaktballen die het hoogst scoren op mijn blog. Al jaaaaaren! Ze staan zelfs in Culinaire Bagages all-time top 10: rulle, kruidige rundergehaktballen in een lichtzoete saus met oud bruin bier, uien en Maestrichter stroop! 

Kooktips voor je gehaktballen in uiensaus met bier en stroop:

• bereiden: hou je ervan om je saus een beetje te binden? Bij deze saus gebruik ik bij voorkeur paneermeel voor die binding. Dat geeft de saus iets robuusts en versterkt de smaak. Heerlijk!      
• combineren: hier horen versgebakken frietjes bij of toch op zijn minst gebakken aardappeltjes! En zoete regenboogworteltjes met honing en tijm uit de oven. Of stoofpeertjes. Of rode kool! 
• variëren: ik maak ook weleens kleinere gehaktballetjes; wel in dezelfde saus natuurlijk! Die doen het fantastisch als borrelhapje! 

2. Nog zo'n huiselijke gehaktbal: de echte Limburgse gehaktbal! Die heeft een heerlijk dik en krokant korstje van een dubbel laagje grof paneermeel. 

Kooktips voor je echte Limburgse gehaktballen:

• bereiden: ik maak mijn Limburgse gehaktballen het liefst van 60% varkensgehakt - bijvoorbeeld het heerlijke gehakt van Livar-varkens! - en 40% rundergehakt. Die combi geeft lekker sappige gehaktballen!
• combineren: Limburgse gehaktballen smaken voortreffelijk met zelfgemaakte mosterdmayonaise. Maak meteen wat meer saus, want die is ook erg lekker om de frietjes in te dippen die je bij je gehaktballen serveert!
• variëren: in Limburg eten we deze gehaktballen ook vaak koud, in plakjes op brood. Natuurlijk weer met die mosterdmayo! 

3. Ga je voor het recept van je gehaktballen liever naar het buitenland? Dan kan ik je ook van dienst zijn! Wat dacht je van kruidige Griekse gehaktballetjes?!

Kooktips voor je Griekse gehaktballetjes:

• bereiden: Griekse gehaktballetjes maak je van een mengsel van lamsgehakt en varkensgehakt. De balletjes krijgen hun typische smaak door toevoeging van onder andere citroen - sap én rasp - oregano, knoflook en platte peterselie. Fantastisch!
• combineren: wil je een complete Griekse maaltijd op tafel zetten? Geef dan bij je balletjes een schaaltje zelfgemaakte Griekse tomatenrijst en een frisse boerensalade met gemarineerde feta!
• variëren: Griekse gehaktballetjes smaken ook geweldig als borrelhapje. Misschien wel met een glaasje ouzo erbij. 

4. Wil je in mediterrane sferen blijven? Kies dan ook eens voor Spaanse gehaktballetjes! 

Kooktips voor je Spaanse gehaktballetjes:

• bereiden: dat doe je misschien niet vaak, alcohol door het gehakt voor je gehaktballetjes kneden. Toch gaat er door je Spaanse balletjes een flinke scheut medium sherry! En een schepje gerookt paprikapoeder, pimentón. 
• combineren: deze Spaanse balletjes mogen niet ontbreken op een gezellige tapastafel! Volg voor nog meer tapas het rode linkje. Lekker om te dippen: pittige Spaanse mayonaise! 
• variëren: rijg je Spaanse balletjes eens aan spiesjes samen met een stukje ontvelde rode puntpaprika en een gegrilde groene olijf! 

5. Met mijn Italiaanse kalfsgehaktballetjes gooi ik altijd weer hoge ogen bij mij thuis. Deze móet je echt een keer maken!

Kooktips voor je Italiaanse gehaktballetjes:

• bereiden: kalfsgehakt ik heerlijk zacht en mild. Daardoor komen de smaakmakers in deze gehaktballetjes, zongedroogde tomaat, basilicum, oregano en olijfolie, goed tot hun recht.
• combineren: deze balletjes zijn niet alleen lekker als borrelhapje, maar ze smaken ook erg lekker bij de warme maaltijd. Bijvoorbeeld in combinatie met spaghetti aglio, olio e peperoncino of ovenaardappeltjes met rozemarijn en een lekkere tomatensalade.
• variëren: het allervaakst eten we deze balletjes door de pasta. Een flink bord spaghetti met tomaat-paprikasaus en kalfsgehaktballetjes gaat er altijd in!

6. Gehaktballen gevuld met een gekookt ei: je kent ze vast wel. Maar heb je al eens je gehaktballen gevuld met een een stukje kaas? Wij vinden het heerlijk om in onze Italiaanse kalfsgehaktballetjes een verrassing te verstoppen in de vorm van een bolletje mozzarella. Tijdens het braden van de gehaktballetjes smelt de kaas. Heerlijk!

Kooktips voor je kalfsgehaktballetjes gevuld met mozzarella:

• bereiding: het is belangrijk dat je je bolletjes mozzarella goed inpakt met het gehakt. Het zou zonde zijn als je kaas eruit lekt.
• combineren: deze balletjes vormen een heerlijk lunchgerecht of een lichte avondmaaltijd samen met vers Italiaans brood en een frisse salade van cherrytomaatjes, ontvelde rode paprika en zongedroogde tomaatjes. Het recept voor de salade vind je bij het gehaktballetjesrecept.
• variëren: heb je de smaak van kaas in gehaktballetjes te pakken? Verpak ook eens andere kaas in je gehaktballen! Wij maken wel eens slavinkjes die we omwikkelen met een plakje ham en waar we een stukje (ham)smeerkaas in verstoppen.  

7. Ken je harissa? Dat is een soort Noord-Afrikaanse sambal, heerlijk pittig én kruidig! Harissa gebruik je als dip, maar hij is ook erg lekker door andere sausjes heen. En door gehaktballetjes. Marokkaanse lamsgehaktballetjes om precies te zijn! 

Kooktips voor je Marokkaanse gehaktballetjes:

• bereiden: behalve harissa gaan er door je gehaktballetjes ook nog sjalotjes, knoflook, komijnzaad, pimentón, koriander en peterselie. Maken!
• combineren: om het nog specialer te maken serveer je bij je gehaktballetjes een frisse harissamayonaise.
• variëren: deze lamsgehaktballetjes zijn niet alleen lekker bij de borrel, maar ook bij de warme maaltijd. Wij eten er graag couscous en een geurige groenteschotel met ras el hanout bij! 

8. Bij vrijwel elk feestje hier in huis - en zeker op oudejaarsavond! - komen ze op tafel: mijn Indonesische gehaktballetjes! Een belangrijke tip voor als je ze gaat maken: maak er veel! Ze verdwijnen als sneeuw voor de zon.

Kooktips voor je Indonesische gehaktballetjes: 

• bereiden: deze pittige gehaktballetjes smaken zowel warm als koud erg lekker.
• combineren: ben je een liefhebber van sambal? Gebruik die dan als dipsaus! 
• variëren: met dit kruidige Indonesische gehakt kun je veel kanten uit. Wij gebruiken het bijvoorbeeld ook om saucijzenbroodjes mee te vullen. Of we maken er een heerlijke gehaktrand van; lekker met gebakken rijst met ei en groenten en geroerbakte sperzieboontjes met rode puntpaprika. 

9. Je zag hierboven al veel gehaktsoorten langskomen: varkensgehakt, rundergehakt, kalfsgehakt, lamgehakt. Maar maak je ook weleens gehakt van mals kippenvlees? Dat leent zich uitstekend om er lekkere balletjes van te draaien. Mijn oosterse kipballetjes met sesamzaadjes zijn een feestje op zich!

Kooktips voor je kipgehaktballetjes met sesamzaadjes:

• bereiden: ik ben over het algemeen niet zo te spreken over het kant-en-klare kipgehakt in de supermarkt. Daarom maal ik mijn kipvlees - meestal kipfilet - eigenlijk altijd zelf. Een aanrader!
• combineren: je oosterse kipgehaktballetjes smaken nog lekkerder als je er een pittig dipsausje bij geeft. Het recept vind je bij de instructies voor de kipballetjes.
• variëren: deze kipballetjes zijn zowel warm als koud erg lekker. Vorm ook eens een dikke rol van het kipgehakt en snijd dat (koud) in dunne plakjes voor op de boterham. Dat is pas een lekkere lunch! Of vorm hamburgers van het gehakt en serveer die met de dipsaus, een blaadje sla en een handje (heel kort geblancheerde) taugé op een hamburgerbroodje of een ciabatta! 

10. Last but not least: nog een keer kipgehakt! Maar dan gekruid op mediterrane wijze. Fantastisch!

Kooktips voor je mediterrane kipgehaktballetjes:

• bereiden: door je kipgehakt gaan in dit geval heel veel kruiden, zoals oregano, tijm, rozemarijn, dragon, marjolein, basilicum en salie.
• combineren: de mediterrane kipballetjes smaken fantastisch met een dip van zelfgemaakte knoflookmayonaise met heel veel verse tuinkruiden. Frietjes en een salade maken er een complete maaltijd van.
• variëren: zoals je op de foto hieronder kunt zien maak ik van dit gehakt ook vaak worstjes. En misschien nóg lekkerder: die worstjes pak ik dan in in zachte olijfoliebroodjes. Als je van bakken houdt, móet je dit recept echt een keer proberen! 

Marokkaanse gehaktballetjes met harissa

Ik ben echt een fan van gehaktballetjes! Waarom? Omdat ik daar zo veel smaak in kan stoppen!

Kruiden, specerijen, sausjes, kaas, drankjes, groenten. Ze gaan allemaal ín mijn gehaktballetjes. Elke keer weer in andere combinaties. De variatiemogelijkheden zijn eindeloos!

Zo maak ik graag Griekse balletjes met knoflook, oregano, platte peterselie en citroen. Of Spaanse balletjes met sherry en pimentón. Of Italiaanse balletjes of Indonesische...

Wil je kennis maken met al mijn gehaktbalrecepten, volg dan de link 'gehaktballetjes'!

Vandaag heb ik weer een heel nieuw gehaktballetjesrecept voor je. Voor Marokkaanse gehaktballetjes! Daar gaat o.a. harissa in, een aromatisch, kruidig én pittig Noord-Afrikaans chilisausje! En komijn, koriander, knoflook, sjalotjes, pimentón, peterselie... De balletjes zijn ware smaakbommetjes!

Maak ze meteen: het recept voor mijn Marokkaanse gehaktballetjes met harissa vind je onderaan dit blog! 

Ben je wel nieuwsgierig naar die mysterieuze harissa die ik in mijn balletjes verwerk en wil je er eerst meer over weten voordat je ermee aan de slag gaat? Ook dat kan. Lees gewoon nog even door onder de foto! Daar vertel ik je er alles over!

Kende je harissa nog niet? 

Dan mis je wat! Harissa is het Noord-Afrikaanse - denk aan landen als Marokko, Tunesië, Algerije en Libië - antwoord op sambal! 

Een heerlijke pikante smaakmaker met heel veel rode peper. En gefruite ui en knoflook, tomaat, gegegrilde rode paprika en geroosterde specerijen als komijn, koriander, karwijzaad en pimentón.

De saus wordt gemaakt door de - gefruite - rode pepers te pureren samen met de andere ingrediënten.

Er bestaan heel veel recepten voor harissa!

Echte liefhebbers maken de saus zelf! Zo kunnen ze precies bepalen hoe pikant of fruitig hun harissa wordt. En hoeveel diepgang ze de saus willen geven met meer of minder specerijen. Een lekker recept vind ik dat van Ottolenghi.

Maar ik moet eerlijk toegeven: zelf neem ik ook vaak mijn toevlucht tot een potje met kant-en-klare harissa. Voor het gemak. Nog een pre is dat ik dan ook minder restjes heb, want zo'n potje is meestal kleiner dan een zelfgemaakte portie. Voor het onderstaande recept haalde ik de milde harissa van Souq in huis. 

Waar gebruik je harissa voor?

Je kunt hem gebruiken als dip. Pas op: dip niet te veel in één keer, want dit sausje kan behoorlijk vurig zijn!

Maar eigenlijk gebruik ik hem zelf nog vaker om er andere gerechten mee op smaak te maken.

Hij is heerlijk door allerlei sauzen, soepen en stoofpotjes en bij vis, vlees of kip. Ik vind hem onmisbaar door het gehakt voor mijn 'pizza-die-geen-pizza-is'; zoek dat recept maar eens op, het is een echte aanrader!

En hij is dus een van de hoofdingrediënten van mijn Marokkaanse gehaktballetjes. Ook daarbij serveer de harissa niet als bijgerecht, maar hij gaat dóór het gehakt, bij voorkeur lamsgehakt! Daar wordt het echt betoverend lekker van!

Marokkaanse gehaktballetjes met tomatensaus of harissamayonaise!

Wij vinden deze lamsgehaktballetjes op zichzelf al zo fantastisch van smaak, dat we er meestal geen saus bij serveren.

Maar feel free om er een tomatensaus bij te geven. Maak die saus dan op smaak met bijvoorbeeld (gefruite) ui, knoflook, pimentón en komijn. En natuurlijk weer een schepje harissa!

Nog een combinatietip: serveer je Marokkaanse lamsgehaktballetjes met een likje harissamayonaise!

Dat is een mayonaise waar je - onder andere - een paar lepels harissa doorheen roert. Ik maak hem zelf regelmatig, want hij is niet alleen lekker bij gehaktballetjes, maar ook bij andere soorten vlees, vis  of kip. En bij verse friet of ovenaardappeltjes! Weet je wat? Ik zal het recept voor je uitschrijven in mijn volgende blog!

Bij welke gelegenheden serveer je je Marokkaanse lamsgehaktballetjes?

Tijdens de borrel of bij een tapasavond natuurlijk! Daar vallen mijn lamsgehaktballetjes altijd zeer in de smaak!

Maar ook bij de lunch of de avondmaaltijd zijn ze vreselijk lekker. Bijvoorbeeld in een pitabroodje/wrap samen met harissamayonaise en een ruime portie krokante kruidensla.

Of maak er couscous bij en een geurige groenteschotel met ras el hanout (volg het recept, maar laat het vlees achterwege)!

Ach, eigenlijk maakt het niet hoe en wanneer je deze Marokkaanse lamsgehaktballetjes eet! Als je ze maar een keer eet! Want ik garandeer je: dan blijft het niet bij één keer. Dit recept blijf je maken en maken en maken...

Hoe maak je zelf Marokkaanse gehaktballetjes met harissa?

Ingrediënten voor ±60 gehaktballetjes (als borrelhapje of hoofdgerecht voor 4 personen):

• 6 ons lamsgehakt (rundergehakt kan ook als je dat lekkerder vindt)
• 2 sjalotjes
• olijfolie
• 1 teentje knoflook
• ±5 theelepels harissa (ik gebruikte deze keer de milde harissa van Souq; gebruik je een veel pikantere soort, voeg dan in eerste instantie wat minder toe)
• 1 theelepel gemalen komijnzaad
• 1 theelepel gemalen korianderzaad
• 3 theelepels zoet paprikapoeder
• 1/2 theelepel pimentón (Spaans gerookt paprikapoeder) 
• 1 eetlepel fijngehakte platte peterselie
• 1 theelepel fijngehakte korianderblaadjes
• 1 ei
• 6 eetlepels paneermeel
• zout en versgemalen zwarte peper naar smaak

Bereiding:

1. Snipper de sjalotjes fijn en fruit de uitjes zachtjes in een eetlepel olijfolie totdat ze glazig zien. 
2. Fruit de knoflook een minuutje mee. 
3. Vermeng vervolgens alle ingrediënten; er gaan ook 2 eetlepels olijfolie dóór het gehakt.
4. Vorm een piepklein hamburgertje van een beetje gehakt en bak dit even in wat olijfolie. Proef het hamburgertje en voeg eventueel nog wat extra zout of peper toe. 
5. Vind je je gehakt nog niet pittig genoeg? De pit hangt af van de harissa die je gebruikt. Je kunt nog meer pit toevoegen door wat extra harissa te gebruiken, maar je zou ook wat cayennepeper of een klein beetje srirachasaus door het gehakt kunnen kneden.
6. Vorm van het gehakt kleine balletjes. Voor een borrelhapje moet je ze in één hap kunnen opeten. Gehaktballetjes voor een hoofdgerecht mogen groter, maar dat hoeft niet. 
7. Braad de gehaktballetjes in een paar eetlepels hete olijfolie goudbruin en gaar. De kleine balletjes zijn in 5 minuten klaar. Grotere balletjes duren wat langer; als de balletjes stug aanvoelen als je erop drukt met een spatel zijn ze gaar. 

Pizza-die-geen-pizza-is: flinterdun en met harissa-gehakt

Hij deed geen recht aan het recept hieronder, de naam die ik in eerste instantie boven dit blog wilde zetten: flinterdunne pizza met pikant harissa-gehakt. Hij dekte de lading niet! 

Deze pizza is geen pizza. Ook al lijkt hij er een beetje op. 

Wat hij wel is? Daar ben ik ook nog niet uit... 

Vandaar dat ik mijn pizza nu een 'pizza-die-geen-pizza-is' heb genoemd. Curieus? Lees nog even door onder de foto voor mijn verklaring!

Wat ik je in deze inleiding wel vast wil verklappen is: mijn niet-pizza's zijn zo lekker, dat het jou wat zal schelen hoe ze heten! 

Bedenk er je eigen naam maar voor. Of niet.

Maar bak ze in elk geval wel een keer. Absoluut de moeite waard!

Geen pizza

Ik heb lang gewikt en gewogen over een naam voor dit gerecht. Een blik op de foto verklaart al een beetje waarom.

Het gaat meteen fout bij de deegbodem: die past niet echt in een hokje.

Ik maak mijn bodem van een vrij zacht gistdeeg met zure room en olijfolie erdoor. Voor extra smaak voeg ik knoflook en Spaanse pimentón (gerookt paprikapoeder) toe. 

Het deeg is na het rijzen supermakkelijk heel dun uit te rollen. 

Na het bakken in de oven worden de randen zonder beleg heerlijk krokant, bijna bros. Het belegde deel van het deeg wordt juist niet bros, maar soepel. Die combinatie is echt heerlijk!

De bodem heeft een beetje de looks van een pizzabodem, maar niets is wat het lijkt: het is pertinent geen pizzabodem! 

Een pizzabodem heeft geen dunne, bros-krokante rand. 

Je rolt een pizzabodem bovendien niet uit met een deegroller. Je vormt hem uit de hand, lekker dun in het midden met een wat dikkere buitenrand, die later mooi donkerbruin opbobbelt tijdens het bakken. 

En zeg nou zelf: pizzadeeg met als ingrediënten zure room, knoflook en Spaanse pimentón. Nooit van gehoord, toch?!

Geen flammkuchen

Is het een flammkuchenbodem dan? Nou, nee. Die is wel lekker dun en krokant, maar ook in dat deeg vind je geen zure room, knoflook, etc.

Geen lahmacun

En een Turkse-pizza- of beter gezegd een lahmacunbodem? 

Hoho, een lahmacun, waarbij wat yoghurt wordt gedaan door het deeg, heeft niet zo'n krokante rand. 

Na het bakken in een speciale grillpan (dus niet in de oven!) bewaar je een lahmacun tussen theedoeken - net zoals je dat met versgebakken tortillas doet - zodat het deeg nog lang soepel en dus oprolbaar blijft.

Geen pizza-, flammkuchen- of lahmacun-beleg

Mijn belég is ook geen feest voor een hokjesdenker.

Niet de tomatensaus en de gesmolten kaas, die onlosmakelijk bij een Italiaanse pizza horen.

Geen basisbeleg van crème fraiche en ui. Weg is de associatie met een flammkuchen.

Mijn beleg heeft nog het meeste weg van dat van een lahmacun: smeuïg en kruidig lamsgehakt. Alleen, daar komt ook weer een 'maar' om de hoek kijken. Wie maakt zijn Turkse-pizza-beleg nou op smaak met Marokkaanse harissa?

Geen naam om te googelen

Het liefst zou ik mijn culinaire creatie een 'flinterdunne zure-room-knoflook-gistbodem-snack met een krokante rand, belegd met paprika-tomaat-harissa-komijn-lamsgehakt en kruiden-knoflook-citroen-sla' willen noemen. 

Maar zou jij hierop googelen?

Compromis zonder concessies

Er zat niets anders op dan op zoek te gaan naar een compromis. Over mijn eerst bedachte compromis-naam was ik verre van tevreden: flinterdunne pizza met pikant harissa-gehakt. Daar stond nog steeds dat woord 'pizza' in...

Mijn uiteindelijke keuze bevat twee keer het woord 'pizza'. Dat dan weer wel. 

Maar toch voelt het anders: het is een 'pizza-die-geen-pizza-is' geworden!

Het blijft een concessie, maar kom maar eens met iets beters! Hint: vat dit op als een uitdaging en laat jouw voorstel achter als reactie onder dit blog! Ik ben benieuwd!

Eén troost: aan de smaak heb ik absoluut geen concessies gedaan. 

Het krokante en lichtpikante van de bodem, de smeuïgheid en kruidigheid van het lamsvleesbeleg en het frisse en knapperige van de sla-topping: samen vormen die een match made in heaven!

Bakken dus deze pizza's-die-geen-pizza's-zijn!

Krokante flinterdunne pizza’s met pikant harissa-gehakt

Ingrediënten voor 8 pizza's: 

Voor het deeg:

• 400 gram witte bloem van harde tarwe (broodbloem; liever geen standaard patentbloem uit de supermarkt)
• 10 gram instant gist
• 1 theelepel suiker
• ±160 ml lauw water
• 100 gram zure room
• 2 eetlepels olijfolie
• 8 gram zout
• 1 teentje knoflook uit de pers
• 1/3 theelepel pimentón, Spaans gerookt paprikapoeder (lees er alles over in een eerder blog!)
• een beetje bloem voor het bestuiven van het werkvlak
• een beetje olijfolie voor het invetten van de bakplaat en de randen van de pizza's

Voor de vulling:

• 400 gram lamsgehakt
• 6 rijpe trostomaten
• 2 rode puntpaprika’s
• 1 ui
• 2 teentjes knoflook uit de pers
• 4 eetlepels versgehakte platte peterselie
• 1 klein blikje tomatenpuree
• ±3 theelepels harissa (zelfgemaakt of uit een potje; de hoeveelheid hangt af van hoe pikant jouw harissa is)
• 2 theelepels gemalen komijn
• 1 theelepel pimentón
• 2 eetlepel olijfolie
• zout naar smaak

Voor de garnering:

• 1 krop ijsbergsla in kleine stukjes gesneden
• 1 rode ui in zeer dunne halve (of kwart) ringen gesneden
• een forse bos platte peterselie, grof gehakt
• 1 teentje knoflook zeer fijn gesnipperd
• zout, citroensap en extra vergine olijfolie naar smaak

Bereiding:

1. Schenk het overgrote deel van het water in de mengkom van de keukenmachine en voeg de gist en de suiker toe. Roer het geheel goed om en laat het mengsel 5 minuten staan. Dan kunnen de bloem, de olijfolie, de zure room, de knoflook, de pimentón en het zout erbij. Kneed het deeg ongeveer 10 minuten. Voeg eventueel nog wat water toe. Het deeg is goed als het soepel aanvoelt en net niet aan de handen blijft plakken. Heb je geen keukenmachine met kneedhaken, stort dan de bloem op het werkvlak en maak er een kuiltje in. Roer in het kuiltje een mengsel van de gist, de suiker en een beetje water. Zorg ervoor dat de suiker goed opgelost is. Laat dit mengsel 5 minuten staan. Voeg dan beetje bij beetje de bloem, het zout, de zure room, de knoflook, de pimentón en de olijfolie toe aan het mengsel. Voeg ook meer water toe. Kneed het deeg met de handen totdat het elastisch is.
2. Maak van het deeg 8 kleine bolletjes. Laat de bolletjes vervolgens op een warme plaats tussen twee theedoeken een uur rijzen. Het volume van het deeg moet verdubbelen.
3. Ontvel ondertussen de tomaten door ze 20 seconden onder te dompelen in kokend water. De velletjes laten dan makkelijk los. Ontpit de tomaten en snijd het vruchtvlees zeer fijn.
4. Hak de ui en de paprika ook zeer fijn. Dat kan eventueel in de foodprocessor.
5. Kneed het gehakt samen met de andere vullingingrediënten tot een smeuïg geheel. Je kunt het gehakt voorproeven door een klein beetje ervan even te bakken in een pannetje. Voeg eventueel nog wat extra zout of harissa toe.
6. Verwarm de oven voor tot 200°C. Vet een bakplaat dun in met olijfolie.
7. Rol een bolletje deeg op een met bloem bestoven werkvlak zeer dun uit. Mijn pizza's zijn ongeveer 28 cm in doorsnede. 
8. Rol het deeg losjes om de deegrol en breng het zo over naar de bakplaat.
9. Besmeer het deeg met 1/8 deel van de vulling. Bestrijk de niet-bedekte rand met een beetje olijfolie.
10. Bak de pizza in 8 à 10 minuten gaar en een beetje oranje-bruin (de kleur van de rand wordt beïnvloed door de pimentón!). De pizza wordt heerlijk krokant aan de rand en blijft lekker soepel in het midden. Schep de pizza van de bakplaat en leg hem op een rooster. Bak zo ook de andere 7 pizza’s.
11. Vermeng ondertussen de ijsbergsla met de uienringen en de peterselie. Maak de sla op smaak met wat zout, citroensap en olijfolie.
12. Strooi wat sla over elke pizza. Serveer meteen.

Tips:

1. Harissa is een Noord-Afrikaanse pikante rode saus die gemaakt is van onder meer pepers, tomaten, komijn, koriander en knoflook. Hij is kant-en-klaar te koop in de beter gesorteerde supermarkt of bij een Noord-Afrikaanse winkel.
2. Werk met twee bakplaten, die je om en om gebruikt. Dan kun je het snelst doorwerken.
3. Je kunt de pizza’s ruim voor de maaltijd al bakken als je dat zou willen. Bewaar ze na afkoeling afgedekt. Je kunt ze daartoe stapelen; ze plakken niet aan elkaar. Verwarm vlak voor het serveren de oven weer tot 200°C. Verwarm elke pizza apart gedurende ±1 minuut (als de pizza’s uit de koelkast komen, kan het wat langer duren).
4. Deze pizza's zijn koud ook erg lekker. Als je ze in de koelkast bewaart, kan het wel gebeuren dat de randen wat minder krokant worden. 
5. Wij eten altijd twee pizza's per persoon. Tijdens de lunch of als late night snack is eentje voldoende.