Ben je weleens gespannen?
Wat doe je dan om weer rustig te worden?
Ga je een mooie wandeling maken, een stukje fietsen of een eindje hardlopen?
Luister je naar rustgevende muziek of een gezellige podcast? Of kijk je een
heerlijke feelgoodserie?
Ik doe niets van dat alles!
Ik ga broodjes bakken! 😄
Daar word ik in no time helemaal zen van!
😴
Tijdens de eerste handelingen van het brood bakken kneed ik letterlijk de
frustraties van me af
Door flink met het dan nog stevige en taaie deeg te sparren.
Maar naarmate het deeg flexibeler, zachter en fluweliger wordt, wordt ook
mijn mind zachter en fluweliger
Hoe gewilliger het deeg wordt tussen mijn vingers, hoe relaxter ik me ga
voelen.
Dit is het toppunt van samenwerking: ik zorg ervoor dat mijn deeg mooi
ontspant en het deeg geeft op zijn beurt zijn ontspanning via mijn handen weer
door aan mijn hoofd.
Je zou het bijna therapeutisch kunnen noemen. Ach, misschien is het dat ook
wel!
Dan breekt de eerste rijsperiode aan
Op mijn dooie akkertje ruim ik eerst even de keuken een beetje op. En ik vet
vast een paar bakplaten in. Waarom zou ik me haasten? Het komende halfuur
hoeft er helemaal niets!
Het deeg dat ik vervolgens uit de lauwe oven haal, is inmiddels mooi gerezen.
Dat heeft doorgewerkt terwijl ik kon uitrusten!
Het voelt vederzacht, luchtig en heerlijk handwarm aan
Even druk ik erop: pfff, met een zucht hoor ik de lucht uit het deeg
ontsnappen.
Dan verdeel ik het in stukjes en leg die stil te rusten onder een
theedoek.
Eén voor één pak ik ze eronderuit en rol ze zachtjes over het aanrechtblad. In
het kommetje van mijn gebolde hand. Met een kalme, ronddraaiende beweging
bewerk ik elke portie soepel tot een egaal bolletje.
Als alle bolletjes klaar zijn, mag, nee móet, het deeg weer
rijzen
Nu zelfs nóg langer: minimaal een uur.
Ik trek een bakboek uit de kast en zijg neer op de bank. Ongestoord ga ik vast
op zoek naar een lekker recept voor mijn volgende broodbaksessie...
Het eigenlijke afbakken van mijn broodjes duurt niet zo lang
Ik pak er een krukje bij en kijk door de ovenruit naar de bolletjes, badend in
het gelige schemerlicht.
Als in een trage film zie ik dat er zich daarbinnen een klein wondertje
voltrekt!
In eerste instantie rijzen mijn broodjes nog nét een klein beetje extra; ze
bollen een tikkeltje op en hun huidje trekt zich strak. Dat heet een
ovenrijs.
Langzaam maar zeker wordt het eerst nog vochtige en gomachtige deeg steeds
steviger. Ik weet dat het zich in die luttele minuten transformeert tot een
luchtig kruim met allemaal piepkleine luchtkamertjes.
Ik kijk toe terwijl mijn broodjes kleuren! Van roomwit naar zachtgeel naar
licht oranjeachtig naar prachtig goudbruin!
En de geur die daarbij vrijkomt!
Het hele huis raakt ervan in feeststemming. Het aroma trekt iedereen die thuis
is naar de keuken. We verheugen ons op wat er gaat komen: nog even en
dan...
Aan tafel!
De apotheose als je dat eerste, nog
warme broodje opensnijdt...
en er stiekem al een klein plukje kruim uittrekt met je vingers.
Dat eerste hapje, voordat je je broodje 'officieel' belegt...
Puur genot en totale ontspanning!
Op zo'n moment denk ik niet eens meer aan wat me voor het bakken nog
dwarszat!
Broodtherapie geslaagd!
Zeg jij nou: dat wil ik ook wel?
Laat me je bij de hand nemen voor een verrukkelijk broodavontuur!
Bak vandaag nog mijn zachte, luchtige mediterrane witte bollen met extra
vergine olijfolie!
En kom tot rust! Geniet!
Hoe bak je zelf makkelijk en relaxed de lekkerste witte olijfoliebollen? Zo
dus!
Stap 1: Lees het vervolg van dit blog eerst met aandacht helemaal door
voordat je begint
Zo voorkom je dat je dingen over het hoofd ziet.
Stap 2: zet alles klaar wat je nodig hebt
Niet alleen de ingrediënten voor je brood, maar ook alle spullen die je wilt
gaan gebruiken.
Het is belangrijk dat je alle ingrediënten heel precies afweegt.
Laat ik je twee lijstjes geven.
Eerst de ingrediënten. Die zijn voldoende voor 12 witte bollen.
- 12 gram instant gist
- ±3 dl lauw water (geen warm water; daar houdt gist niet van)
- 1 afgestreken eetlepel kristalsuiker of witte basterdsuiker
-
500 gram witte broodbloem (standaard patentbloem uit de supermarkt is niet geschikt; koop je broodbloem
online of gebruik de - goedkope, maar goede -
Soubry Bloem voor wit brood
van o.a. de Jumbo; deze post is niet gesponsord)
- 10 gram fijn keukenzout
- 4 eetlepels extra vergine olijfolie
-
een beetje olijfolie voor het invetten van de bakplaten en voor het
bestrijken van de broodjes
Dan de spullen die je nodig hebt.
- een goede weegschaal om alle ingrediënten heel precies af te wegen
- schaaltjes voor de ingrediënten
- een paar lepels
-
2 bakplaten (ik ga ervan uit dat je een standaardoven hebt van 60 cm
breed)
- een schone theedoek (gewassen zonder wasverzachter)
- een deegkrabber of een scherp mes
- een invetkwastje
- een bakrooster
-
als je die hebt, is het makkelijk om een staande mixer met kneedhaak te
gebruiken, maar noodzakelijk is dat niet
Stap 3: kneed het deeg
Ik ga er in eerste instantie van uit dat je geen staande mixer met
kneedhaak hebt. Je gaat je deeg lekker met de hand maken.
Stort de bloem op je aanrecht en maak een kuiltje in het midden.
Schenk de helft van het lauwe water in het kuiltje en roer de gist, de
suiker en een klein beetje bloem door het water. Zorg er
met name voor dat zowel de gist als de suiker goed opgelost zijn. Laat dit
mengseltje een paar minuten zo staan.
Vervolgens ga je vanuit de binnenkant van de bloemrand steeds
meer bloem toevoegen aan het gistmengsel. Gewoon met je handen.
Is het mengsel bijna helemaal droog, dan mogen het zout en 4 eetlepels
olijfolie erbij. En een deel van de rest van het water. Gebruik niet
alle water in één keer. Je hebt niet elke keer dat je bakt precies evenveel
water nodig; dat heeft o.a. te maken met de vochtigheid van je bloem en de
lucht in je keuken.
Beetje bij beetje maak je alle bloem op. Totdat je een geheel krijgt.
En dan kun je gaan kneden. Trek het deeg met de bal van je hand van je
af uit elkaar tot een langwerpige, brede lap (die niet scheurt), vouw de lap
dubbel tot een nieuwe bal, draai het deegpakket een kwartslag en begin weer
opnieuw en opnieuw en opnieuw...
Voeg eventueel nog wat extra water toe.
Na ongeveer 10 à 15 minuten flink en intensief kneden heb je een
soepel, elastisch deeg, dat precies zoveel vocht bevat, dat het nét
niet aan je handen en aan je aanrecht blijft vastplakken. Het wordt gaandeweg
steeds makkelijk om je deeg te kneden. Goed gekneed deeg scheurt niet als je
een stukje ervan tot een dun vliesje uittrekt.
Je bent klaar met kneden!
Stap3a: kneden met een staande mixer met kneedhaak
Heb je een staande mixer met een stevige kneedhaak, dan kun je het werk
voor jezelf een stuk lichter maken als je dat wilt. Een deel van het kneden
kun je laten doen door je machine!
Schenk dan driekwart van het lauwe water in de beslagkom van je mixer. Los de
gist en de suiker er goed in op. Laat dit mengsel een paar minuten zo staan.
Voeg er daarna de rest van de ingrediënten aan toe in deze - vaste - volgorde:
het overgrote deel van de rest van het water, de bloem, het zout en de 4
eetlepels olijfolie.
Bevestig de kneedhaak in je machine en kneed het deeg gedurende ±10 minuten.
Het kan zijn dat er tussendoor nog wat extra water bij moet.
Ik raad je altijd aan het deeg op het laatst
nog even met de hand te kneden. Niet alleen omdat dat fijn is om te
doen - je hebt echt contact met je deeg! - maar ook omdat je dan goed kunt
voelen of je deeg voldoende water bevat en elastisch genoeg is.
Doe na een minuut of twee kneden maar even de test met het vliesje, zoals
hierboven beschreven.
Stap 4: het opbollen van je brooddeeg
Dat is heel makkelijk. Je vormt een bal van het deeg en je legt die op
het aanrecht. Vervolgens leg je je beide handen rondom de bal. Je trekt het
deeg van bovenaf naar beneden strak rondom de bal deeg. En duwt het een beetje
onder de bol deeg. Draai dan de bol een kwartslag, maar zorg ervoor dat de
onderkant de onderkant blijft.
Na een paar keer rondtrekken krijg je een mooie, strakke, ronde
bol.
Stap 5: de eerste rijsperiode
Deeg rijst het snelst in een licht warme omgeving. Een temperatuur
tussen de 30 en 40° C is ideaal.
Als het kouder is, duurt de eerste rijs langer. Een te warme omgeving doodt de
gist; kijk daar dus voor uit.
Ik verwarm mijn oven altijd tot een temperatuur van 35° C op de stand met
boven- en onderwarmte (de heteluchtstand zorgt voor tocht, waar gist niet van
houdt).
Je kunt je bol deeg laten rijzen op een bakplaat in een schone theedoek. Dat
kost de minste afwas. Je kunt je deeg ook in een kom leggen en die afdekken
met de theedoek. Zet de kom dan op een rooster in je verwarmde oven.
Je deeg is voldoende gerezen, zo gauw het ongeveer
in volume verdubbeld is. In een warme oven duurt dat circa een
halfuur.
Stap 6: het vormen van de broodjes
Vet eerst twee bakplaten dun in met een beetje olijfolie. Dat gaat het
makkelijkste met een bakkwastje.
Druk het deeg vervolgens goed plat, zodat er wat lucht uit
ontsnapt. Dit is nodig om ervoor te zorgen dat er zich straks niet te veel
grote luchtbellen vormen in je broodjes.
Rol de zo ontstane plak strak op tot een lange worst. Verdeel die met
een deegkrabber of een scherp mes in 12 stukjes. Leg die onder een
theedoek, zodat ze niet kunnen uitdrogen.
Het opbollen van de kleine broodjes gebeurt met één hand. Rol het
bolletje deeg in eerste instantie stevig op het aanrechtblad. Als het eenmaal
rond is geworden, maak dan je hand wat holler en ga zachtjes door met
rollen.
Uiteindelijk verkrijg je zo een balletje deeg zonder naden aan de bovenkant.
Die is mooi strak. Slechts middenonder, waar alle naden samenkomen, bevindt
zich een kleine oneffenheid.
Leg op elke bakplaat 6 bolletjes. Zorg voor voldoende ruimte tussen de
bolletjes, zodat ze straks niet aan elkaar vast gaan rijzen.
Bestrijk de bolletjes - weer met de bakkwast - dun met olijfolie.
Stap 7: de tweede rijs
Schuif je bakplaten boven elkaar in de oven. Weer op ±35°C.
Nu moet je wachten totdat je broodjes ongeveer de maat hebben gekregen
die je uiteindelijk wilt hebben. Dat is meer dan een verdubbeling van het
volume. Tijdens het bakken rijzen je broodjes nog wel een klein beetje, maar
veel is dat niet.
De tweede rijst duurt meestal ongeveer een uur.
Denk niet automatisch: langer rijzen is altijd beter. Helaas, er bestaat ook
zoiets als te lang gerezen broodjes. Die zakken in eerste instantie aan de
zijkanten/onderkant een beetje uit omdat het deeg te slap wordt. Dat is nog
niet zo erg, maar uiteindelijk zakken ze helemaal in.
Heeft je oven geen heel lage stand, dan moet je je broodjes laten rijzen in de
- koudere - keuken. Dat kan langer duren. Zorg ervoor dat er
geen tocht bij je rijzende broodjes kan komen; dan kunnen ze inzakken.
Ook als je je broodjes in de oven laat rijzen, moeten ze er de laatste 10
minuten uit om je oven te kunnen voorverwarmen.
Stap 8: het bakken van de broodjes
Verwarm de oven voor tot 190°C (heteluchtoven) of 200°C (oven met
boven- en onderwarmte).
Schuif één bakplaat in het midden van de oven. Bak bij voorkeur niet
twee bakplaten boven elkaar. Dat kan leiden tot een minder goede
warmteverdeling in je oven. Je bakt de twee porties dus na elkaar.
Bak je broodjes gaar en goudbruin in ±14 minuten.
Check na 8 minuten even of je broodjes niet te snel bruin worden. Dat
verschilt voor elke oven. Draai je oven indien nodig terug naar ±175°C voor de
rest van de baktijd.
Schep na 14 minuten een broodje van de bakplaat en
klop met je vuist op de onderkant om de gaarheid te controleren. Een
gaar broodje klinkt mooi hol.
Haal je broodjes uit de oven als ze klaar zijn. Laat ze een beetje afkoelen op
een bakrooster voordat je ze opensnijdt.
Stap 9: GENIET!
Extra tips
Hoe vaker je broodjes bakt, hoe relaxter het wordt.
Al doende leer je je deeg door en door kennen. Je wordt er steeds betere
maatjes mee. Na een paar keer voel je feilloos aan wanneer je je deeg lang
genoeg hebt gekneed en wanneer het voldoende is gerezen.
En - ook niet onbelangrijk - je wordt een steeds beter team met je oven.
Sommige ovens bakken beter brood op de stand met onder- en bovenwarmte, andere
op de heteluchtstand. Dat moet je allemaal leren ontdekken. En misschien moet
jouw oven wel op 10 graden warmer of minder warm ingesteld worden; realiseer
je dat elke oven een klein beetje anders is.
Je kunt met deze broodjes ook variëren. Bak bijvoorbeeld eens een keer geen
witte bollen, maar bruine! Vervang dan 100 gram van de broodbloem door
volkorenmeel.
Ook lekker: bak geen 12 broodjes van deze portie deeg, maar 2 grotere -
witte of bruine - broden. De baktijd is dan 23 à 25 minuten.
Wil je je broodjes graag invriezen voor een andere keer? Dat kan! Laat
ze wel goed afkoelen voordat je ze invriest. En bewaar ze bij voorkeur niet
langer dan 1 à 2 maanden. Neem ze minimaal een uur voordat je ze wilt eten uit
de vriezer om ze langzaam te laten ontdooien.
Beleg je witte bollen met olijfolie bij voorkeur met allerlei soorten
mediterraan getint beleg. Denk aan prosciutto, serranoham, allerlei
soorten salami, pastrami, gebakken pancetta, bresaola, chorizo, Parmezaanse
kaas,
tonijnsalade, vitello tonnato, zelfgemaakte
tapenade, lekkere
kruidenboter, etc.
Bovendien smaken ze erg lekker als bijgerecht bij allerlei mediterrane
soepen en
zomerse
maaltijdsalades. Gewoon met een likje zoute boter!
En houd mijn blog in de gaten! Want binnenkort geef ik je het recept voor de
bij ons in huis zeer geliefde
mediterrane bollen met pittig gekruide kip en knoflooksaus!
Deze witte bollen met olijfolie zijn ook zeer geschikt om er mijn
tartaarburgers met avocadosalsa
mee te maken!
Of mijn
balkanburgers
met hamburgers van heerlijk gekruid gehakt - een mengsel van lamsgehakt en
rundergehakt - gebakken uien en pittige ajvar-mayonaise!
