Ik kocht laatst superverse trostomaten op de DakMarkt in Den Haag en maakte er een heerlijke mediterrane tomatensalade met gemarineerde olijven mee.

DakMarkt? Dat is een boerenmarkt boven op het dak van een hoog industrieel gebouw midden in Den Haag. Hieronder lees je er alles over!

Boerderij midden in de stad?

Blogger zoekt boer...

"Ja", zul je zeggen, "dan moet je niet in de stad blijven!". Nou, misschien juist wel! Maar je moet tijdens het zoeken niet naar de grond kijken, maar omhoog...

Ik zal nog een tipje van de sluier oplichten: het boerenbedrijf, dat deze blogger vond, bevindt zich op een steenworp afstand van Station Moerwijk midden in Den Haag. Advies: kijk wel uit met het werpen van die steen, want je wilt niet dat de ruiten van het bedrijf sneuvelen...

Zijn mijn aanwijzingen nog steeds te cryptisch?

Dakboerderij van de Urban Farmers

OK. In het hart van de hofstad kwam ik laatst een heuse dakboerderij op het spoor. Ja, dat woord moet je letterlijk nemen: het gaat om een boerderij gevestigd op het dak van een gebouw. En niet zomaar een gebouw. Echt een torenhoog gebouw, De Schilde.

Als je aan komt lopen, zie je al van ver de glazen kassen, boven op de toren, schitteren in de zon.

Met een lift zoef je naar boven om vervolgens een van de meest futuristische boerderijen te betreden die je ooit hebt gezien: het bedrijf van de Urban Farmers.

DakMarkt, boerenmarkt boven op het dak van De Schilde

Vanuit de lift kom je eerst in de boerderijwinkel, die heel toepasselijk de 'DakMarkt' wordt genoemd. Overal staan vrolijke oranje kratjes waarin superverse tomaten, paprika's, aubergines, komkommers en kropjes sla naar je liggen te lonken.

Een paar dagen voordat ik zelf de Urban Farmers bezocht, had ik via internet al een rondleiding geboekt. De verleidelijke groenten moesten dus even wachten. 

Want eerst wilde ik alles te weten komen over dit curieuze bedrijf en met eigen ogen zien hoe die groenten gekweekt werden. 

En de vis. Want naast kasgroenten worden hier ook tilapiavissen gekweekt. Niet op de bovenste verdieping, want daar staan dus die kassen, maar één etage lager.

Rondleiding Urban Farmers

Onze rondleiding begon op het balkon naast de dakmarkt (overigens, het uitzicht van daaruit over Den Haag is echt adembenemend). Daar vertelde onze charmante gids ons alles over het ontstaan van het bedrijf en de productiemethode.

Alles over aquaponics

In het kort het opzienbarendste: UF werkt met een zogenaamd aquaponics-systeem. 

De combinatie viskweek en glastuinbouw is daarbij niet willekeurig gekozen. 

De twee kweken, aquacultuur (het kweken van waterdieren, zoals in dit geval vissen) en hydrocultuur (het kweken van planten in water) werken samen op een symbiotische manier. Heel duurzaam dus.

Reservoirs vol met tilapiavissen

Hoe dat precies in de praktijk gebeurt, zagen we in het vervolg van de rondleiding. 

Nadat alle deelnemers beschermende kleding hadden aangetrokken en hun handen hadden ontsmet, werden we een grote, warme ruimte in geleid met daarin enorme waterreservoirs vol met tilapiavissen. In totaal worden hier tegelijkertijd maar liefst 17.000 vissen grootgebracht! Elke week worden er 500 geoogst en aangeboden aan de lokale horeca.

Van visuitwerpselen tot plantenvoeding

Al die vissen samen produceren grote hoeveelheden uitwerpselen. 

Waarom ik juist daarover begin? Omdat het die uitwerpselen zijn, die het begin vormen van de keten van het aquaponics-systeem. 

In eerste instantie zijn uitwerpselen van vissen toxisch; er zit giftig ammonia in. Maar als je het afval slim opvangt en er een bepaalde soort bacteriën op laat inwerken, dan breken die bacteriën de uitwerpselen af in nitraten en nitrieten. 

Precies de bouwstoffen die planten nodig hebben voor hun voeding!

Het afvalwater van de viskweek (met al zijn voedingsstoffen) wordt vervolgens naar boven geleid, echt naar het dak, waar de kassen staan met het hydrocultuur-systeem voor de planten. 

Wij gingen daar natuurlijk ook naartoe. En we zagen met verbazing hoe al die duizenden kasplanten floreerden op de nitraten en de nitrieten van de vissen!

In de warmte van het zonlicht daarboven, hoog op wat wel het dak van de wereld leek, groeiden onder het glas rijen en rijen vol met tomaten, aubergines, komkommers, courgettes, talrijke slasoorten en tuinkruiden. Geweldig om te zien! We keken er onze ogen uit!

Planten filteren het water voor de vissen

Maar daar eindigt het verhaal van de aquaponics nog niet. 

Want wat doen al die planten met het nitraat- en nitrietrijke water? Die halen er alles uit wat ze nodig hebben en maken het water als het ware weer 'schoon'. Zo schoon, dat het water vervolgens weer terug kan stromen de visreservoirs in. 

En zo is de cirkel rond!

Ingenieus toch, dat aquaponics-systeem! En heel efficiënt. Misschien heb ik vorige week wel een kijkje gekregen in dé boerderij van de toekomst!

Tomatensalade van de DakMarkt

Uiteraard kon ik het na de rondleiding niet laten om ook nog wat van die heerlijke tomaten te kopen.

Ik had thuis in de koelkast nog een restje staan van de gemarineerde olijven van een dag eerder. Samen met de tomaten maakte ik er een verrukkelijke salade van.

Boek zelf een rondleiding bij de hoogste boerderij van Den Haag

Snel namaken deze tomatensalade met gemarineerde olijven!

Maar nog belangrijker: woon je in (de buurt van) Den Haag? Ga dan zelf eens een kijkje nemen bij de Urban Farmers. Via hun website kun je makkelijk een rondleiding boeken! Er zijn zelfs speciale kindertours. 

Bovendien ben je elke woensdag- en vrijdagmiddag welkom op de DakMarkt om je eigen groenten te kopen. Doen!

Mediterrane tomatensalade met gemarineerde olijven

Ingrediënten voor een bijgerecht voor 4 personen:

Voor de tomatensalade:

• 600 gram smaakvolle kleine trostomaten (bijv. Tasty Tom-tomaatjes)
• een handje basilicumblaadjes
• versegeknipte bieslookringetjes
• 1/2 portie gemarineerde olijven (zie het recept van gisteren)

Voor de vinaigrette:

• 3 eetlepels witte balsamicoazijn
• 9 eetlepels extra vergine olijfolie
• zout en versgemalen zwarte peper

Bereiding:

1. Neem de olijven een halfuur voor het serveren uit de koeling; op kamertemperatuur zijn ze het lekkerste.
2. Doe alle ingrediënten voor de vinaigrette in een lege jampot. Schud er een sausje van.
3. Snijd de tomaten in dunne plakjes.
4. Leg de tomatenplakjes mooi op een schaal. Schenk de vinaigrette over de tomaten. Verdeel de olijven eroverheen. Garneer het geheel met de basilicumblaadjes en de bieslook.
5. Serveer meteen.

Voor mij bestaat er geen gezelligere sociale activiteit dan samen eten. Dat mag een open deur zijn voor een foodblogger, als volger vaar je daar wel bij!

Want het leidt tot heel veel recepten voor lekkere hapjes, die ook jij met je vrienden en familie kunt delen. Samen genieten is dubbel genieten, niet waar?!

Wanneer trakteer jij op deze overheerlijke olijven, gemarineerd in olijfolie met citroen, verse kruiden, knoflook, Spaanse peper en een vleugje exotische komijn?

Hapjes om te delen: pikant gemarineerde olijven

Ingrediënten:

• 300 gram milde zwarte olijven zonder pit
• 3 teentjes knoflook, deels fijngehakt en deels in dunne plakjes gesneden
• 1 zeer fijn gehakte Spaanse peper (zonder pitjes en zaadlijsten)
• 4 eetlepels versgehakte basilicumblaadjes
• 2 eetlepels versgehakte marjolein
• 2 eetlepels versgehakte oregano
• 2 eetlepels versgehakte tijmblaadjes
• 2 eetlepels versgeknipte bieslookringetjes
• 1/4 à 1/2 theelepel gemalen komijn (naar smaak)
• een flinke scheut extra vergine olijfolie
• ±1 eetlepel citroensap (naar smaak)
• versgemalen zwarte peper

Bereiding:

1. Roer een marinade van alle ingrediënten vanaf de knoflook.
2. Marineer de olijven er minimaal 2 uur in. Langer marineren maakt de olijven alleen maar lekkerder. Zelf zet ik ze de avond voor het serveren al in de koelkast.
3. Neem de olijven een halfuur voor het serveren uit de koelkast; ze smaken lekkerder als ze niet al te koud zijn.

Tips:

1. Kun je een van de verse kruidensoorten niet krijgen? Laat die dan weg uit het gerecht of vervang ze door diepvrieskruiden; gedroogde kruiden zijn niet geschikt.
2. Nog meer recepten voor hapjes om te delen? Volg dan de link 'hapjes' in de header van dit blog!

Maak nu zelf Griekse tomatenrijst

Ben jij ook zo dol op die heerlijke tomatenrijst, die je altijd als bijgerecht krijgt in een Grieks restaurant?

Je kunt die rijst ook zelf maken. Het recept is echt doodeenvoudig. Dus waar wacht je nog op?

Hoe maak je zelf Griekse tomatenrijst?

Ingrediënten voor een bijgerecht voor 4 à 6 personen:

• 4 ons langkorrelrijst
• ±1 liter water
• 2 vleesbouillonblokjes
• 1 groot blikje tomatenpuree
• 2 teentjes knoflook uit de pers
• enkele druppels tabasco
• 2 theelepels gedroogde marjolein
• 2 theelepels gedroogde oregano
• een forse scheut Griekse extra vergine olijfolie
• eventueel nog een beetje zout 

Extra:

• een paar takjes oregano voor de garnering

Bereiding:

1. Breng het water aan de kook en los de bouillonblokjes en de tomatenpuree erin op.
2. Maak de tomatenbouillon op smaak met de knoflook, de tabasco, de marjolein en de oregano. 
3. Strooi de rijst in de bouillon en breng het geheel opnieuw aan de kook.
4. Laat de rijst koken totdat hij door en door gaar is (kijk voor het aantal minuten op de verpakking). Tomatenrijst mag iets gaarder en zachter zijn dan beetgaar. Als de rijst gaar is, is al het water opgenomen. Het kan zijn dat je de laatste minuten nog een beetje water moet toevoegen omdat het geheel te droog dreigt te worden. De tomatenrijst moet heerlijk smeuïg zijn.
5. Proef de rijst en voeg eventueel nog wat zout en/of tabasco toe.
6. Draai het vuur uit en roer nog een fikse scheut Griekse olijfolie door je gerecht.

Tip:

Heerlijk erbij: de slawraps met kruidige mediterrane varkenshaasreepjes, waarvan ik je het recept eerder deze week al gaf! Of maak je eigen souvlaki, kruidige spiesjes van kip, lamsvlees of varkenshaas. 

Wraps, een aantal jaren geleden had nog bijna niemand ervan gehoord. Tegenwoordig verpakken we bijna alles in de makkelijke tortillawraps die verkrijgbaar zijn in elke supermarkt. Nou ja, alles? Alleen eten natuurlijk!

En we kennen ondertussen ook ander inpakmateriaal dan alleen die tortillawraps: omeletten, rijstvelletjes, Japanse norivellen, pitabrood, druivenbladeren. Maar wist je dat je ook slablaadjes kunt gebruiken als wrap?

De grote buitenste bladeren van een flinke krop kun je helemaal om je vulling heen oprollen. Dat ziet er leuk uit! Wel meteen opeten, want anders verliest de sla zijn krokantje en daarin schuilt nou net zijn charme.

In dit recept gebruik ik de wat kleinere blaadjes van de little gem, ook wel baby-romainsesla genoemd, als wraps. Die zijn lichtzoet en hebben een heerlijke crunch.

Ik vul ze met malse reepjes varkenshaas, die ik eerst urenlang marineer in een verrukkelijk mediterraan kruiden- en specerijenmengsel alvorens ik ze kort roerbak.

Nog wat ringetjes Spaanse peper en bosui erbij en klaar zijn mijn slawraps met kruidige varkenshaas! Ik vouw mijn wraps niet dicht. De vulling ziet er zo aantrekkelijk uit; die wil je toch niet verstoppen!

Je kunt met deze kruidige varkenshaaswraps vele kanten uit. Ik serveer ze zelf meestal als hoofdgerecht. Want ik kan er niet genoeg van krijgen! Voor erbij maak ik een pan vol met Griekse tomatenrijst. Zo lekker! Later deze week zal ik je dat recept ook geven.

Je zou je wraps ook als voorgerecht kunnen geven. Dan heb je er natuurlijk wel wat minder van nodig. Twee kleine wraps per persoon is voldoende. Heerlijk om een mediterraan etentje hiermee te beginnen.

Ook leuk: verdeel allemaal verschillende mediterrane hapjes over zo'n mooie lange hapjesplank, die je tegenwoordig overal ziet in kookwinkels. En leg daar dan meteen deze kruidige slawraps bij!

Slawraps met fantastische mediterrane varkenshaasreepjes

Ingrediënten voor een hoofdgerecht voor 4 personen:

Voor de kruidige varkenshaasreepjes:

• 600 gram varkenshaas
• 1 rode ui in ringen
• 3 theelepels gedroogde tijm
• 3 theelepels gedroogde oregano
• 3 theelepels mild paprikapoeder
• 1½ theelepel gedroogde basilicum
• 1½ theelepel gemalen komijn (djintan)
• 1/3 theelepel pikant paprikapoeder
• 1 teentje knoflook uit de pers
• 2 eetlepels olijfolie
• zout en versgemalen zwarte peper

Voor de slawraps:

• 2 à 3 kropjes little gem (kleine kropjes romainesla; afhankelijk van de grootte)
• 1 Spaanse peper
• ±4 bosuitjes
• een scheutje extra vergine olijfolie

Bereiding:

1. Roer een marinade van alle ingrediënten vanaf de rode ui tot en met de zwarte peper.
2. Snijd de varkenshaasjes in dunne, niet al te lange reepjes.
3. Schep de marinade door het vlees. Marineer het vlees minimaal 4 uur.
4. Neem de varkenshaasreepjes een halfuur voor het bereiden uit de koelkast om op kamertemperatuur te komen. Verwijder de uienringen.
5. Was de sla. De allerkleinste blaadjes heb je niet nodig. Bewaar die voor iets anders. Leg de slablaadjes een halfuur in ijskoud water om extra krokant te worden. Leg de bosuitjes erbij.
6. Snijd de peper doormidden. Rol de twee stukken even tussen je handen. De zaadjes laten dan los; je kunt ze er zo uitkloppen. Zonder zaadjes is de peper iets minder pikant. Snijd de peper in dunne ringetjes.
7. Snijd ook de bosuitjes in ringetjes.
8. Verhit een koekenpan of wok. Roerbak de reepjes varkenshaas op middelhoog vuur totdat ze goudbruin en gaar zijn (het toevoegen van extra olie is tijdens het roerbakken niet nodig). Proef en voeg eventueel nog wat zout en/of peper toe.
9. Neem de reepjes uit de pan en laat ze gedurende een paar minuten een beetje afkoelen. Schep er een lekkere scheut extra vergine olijfolie, de rode peper en de bosui doorheen.
10. Droog de sla. Leg de slablaadjes naast elkaar op een serveerschaal of op individuele borden. Vul de wraps met de kruidige varkenshaasreepjes. Serveer meteen.

Tips:

1. Snijd de varkenshaas ook eens in piepkleine blokjes. Marineer en braad die vervolgens en laat ze even afkoelen. Snijd ook de sla fijn. Vul kleine glaasjes met beurtelings laagjes sla en vlees (en eventueel nog wat aïoli). Zo creëer je snel heerlijke verrines of amuses.
2. Liever een 'traditionele' tortillawrap? Vul je wrap dan met de varkenshaasreepjes en in stukjes gescheurde slablaadjes. Heerlijk met aïoli of tzatziki. 

Spaanse pata negra en serranoham, Italiaanse San Daniele en parmaham, Belgische gandaham, Limburgse Livarsjink: het zijn allemaal voorbeelden van verrukkelijke gedroogde hammen.

 
Dun gesneden zijn ze heerlijk als hapje bij de borrel. En natuurlijk smaken ze erg lekker op een sneetje ambachtelijk desembrood.

Zelf serveer ik ze regelmatig ook op toast. Het allerlekkerste vind ik de combinatie gedroogde ham, dunne olijfolietoast en een heel speciale, frisse crème van artisjokken.

Het verschil tussen artisjokkenbodems en artisjokkenharten

Ik maak die artisjokkencrème zelf. 

Het recept is heel eenvoudig. De basis wordt gevormd door gepureerde artisjokkenbodems. 

Waarschuwing: koop voor dit recept niet per ongeluk artisjokkenharten. Die zijn te vezelig en niet mooi te pureren tot een glad sausje. 

Ik heb een foto gemaakt van mijn artisjokkenbodems, voordat ik ermee aan de slag ging. Ze zijn gewoon verkrijgbaar in blikjes in de supermarkt. Je zou ook zelf artisjokken kunnen koken en schoonmaken, maar dat is zo veel werk. En de kosten kunnen behoorlijk oplopen...

Het pureren van de artisjokkenbodems

Voor het pureren heb je wel een foodprocessor nodig. Ik gebruik altijd het handige kleine kommetje dat de fabrikant heeft meegeleverd. Misschien red je het ook met de staafmixer, maar dat heb ik nooit geprobeerd.

Naast artisjokkenbodems gaan er nog een paar eetlepels olijfolie, citroensap en mayonaise door de artisjokkencrème. Maal er wat zwarte peper overheen en klaar!

Je kunt je artisjokkencrème ruim voor het serveren al maken. Bewaar hem afgedekt in de koelkast totdat je hem nodig hebt.

De toastjes op de foto's komen van de Oil & Vinegar bij mij in de buurt. Ze bevatten niet te veel zout. En dat is belangrijk voor dit recept. De gedroogde ham is immers al zout genoeg!

Stel je hapjes pas vlak voor het serveren samen. Zo blijft de toast lekker krokant.

Wanneer komen deze toastjes met gedroogde ham van pas? 

Ik serveer ze vaak als borrelhapje of als amuse.

Als ik serranoham gebruik mogen ze op mijn tapaplank (pata negra vind ik vaak wel erg duur...).

Ook leuk: maak deze toastjes eens als hartig hapje bij een zomerse high tea, een feestelijke brunch (bijvoorbeeld voor kerst of Pasen) of een picknick!

Of wat dacht je van oudejaarsavond? Spectaculair bij de champagne!

Nog één laatste tip: ga liever niet voor een rauwe ham die gerookt is. Die smaakt heerlijk op toast, maar is niet zo lekker in combinatie met de artisjokkencrème. Iets voor een andere gelegenheid dus.

Hieronder vind je het complete recept voor mijn hamhapjes met artisjok. Geniet ervan!

Toastjes met gedroogde ham en een frisse artisjokkencrème

Ingrediënten (de hoeveelheid hapjes hangt af van de maat toastjes die je gebruikt):

• 150 à 200 gram flinterdun gesneden gedroogde ham
• 1 zakje toastjes (ik gebruikte olijfolietoast)
• 125 gram gare artisjokkenbodems (op vocht, niet in olie; uit blik)
• ±2 eetlepels frisse mayonaise
• ±1 theelepel citroensap
• ±1 eetlepel extra vergine olijfolie
• versgemalen zwarte peper

Bereiding:

1. Pureer alle ingrediënten vanaf de artisjokkenbodems tot en met de peper samen in de foodprocessor. De artisjokkencrème moet mooi zalvig worden en er mogen geen stukjes meer in zitten. Proef en voeg eventueel nog een beetje extra van een of meer smaakmakers toe.
2. Besmeer de toastjes elk met wat artisjokkencrème. Beleg ze met een plakje ham. Maal er nog wat zwarte peper overheen als je dat lekker vindt.

Tips:

1. Wat kun je nog meer doen met die heerlijke artisjokkencrème? Hier in huis vinden wij hem ook verrukkelijk bij een gegrilde kalfsentrecote of even door de bloem gewentelde en daarna kort in olijfolie gebakken kalfsschnitzeltjes! 
2. Op dit blog kom je regelmatig recepten tegen met artisjokken. Ik ben er dol op! Klinken een salade van cherrytomaatjes, artisjokkenharten, zwarte olijven en verse kruiden en een maaltijdsalade van gemarineerde garnalen, artisjokkenharten en kruidensla jou ook zo lekker in de oren?